HERBARZ MAŁOKRZYNOWŁOSKI

(wersja próbna, bez przypisów).

Autor:

Adam A. Pszczółkowski

apszczol@sgh.waw.pl

Herby pochodzą ze strony

Adama Kromera.

Dąbrowa

Gozdawa

Kościesza

Ślepowron

Jasieńczyk

Leszczyc

Zaremba

Prus 3

Lubicz

 

 

Herbarz szlachty gniazdowej

 parafii Krzynowłoga Mała,

położonej w powiecie przasnyskim,

 w ziemi ciechanowskiej,

województwie mazowieckim.

 

BOROWY [liczba mnoga Borowi, forma żeńska Borowa, forma kawalerska Borowiak, forma panieńska Borowianka]. Wsie gniazdowe: Borowe-Gryki, Borowe-Chrzczany (albo Borowe-Chrzconowo).

            Wieś Borowe po raz pierwszy wymieniona jest w roku 1437. W 1438 r. książę Bolesław IV nadał 13 włók między Krzynowłogą a Morawami Pawłowi de Chrzanowo (zapewne od niego poszła nazwa Borowe-Chrzany). W 1445 r. wzmiankowany Paweł de Borowe dziedzic części w Stryjewie.

W 1634 r. w grodzie warszawskim Jakub Borowy syn Wojciecha dziedzica Borowe-Chrzczonowo herbu Zaremba (na tarczy dwudzielnej blankami w pas, w polu pierwszym srebrnym półulew złoty, w polu drugim czerwonym trzy kamienie złote) był świadkiem przy wywodzie szlachectwa Wojciecha Łojewskiego, którego babką była Helena z Borowych Łojewska.

Jan i Wojciech Borowi w 1697 r. podpisali elekcję Augusta II.

W drugiej połowie XVII w. ród ten występuje w Borowych-Chrzczanach i Turowie-Sikorach w powiecie mławskim.

Borowi pod koniec XVIII w. dziedziczyli na cząstkach w Borowych-Chrzanach, Chmieleniu, Gadomcu-Wyrakach i Łojach. Na początku XIX w. pojawili się również w Morawach-Śliwkach, Ostrowych-Kopciach, Ostrowych-Przedborach i Pierzchałach-Błażejach. W 1847 r. na Borowych-Chrzanach dziedzicami byli Ignacy i Elżbieta, Leon i Tomasz Borowi, podczas gdy Łukasz i Leon posiadali swe cząstki w Chmieleniu Wielkim, Jan w Łojach, Felicyan w Morawach-Śliwkach, Józef w Ostrowych-Kopciach, Alexander w Ostrowych-Przedborach, a Teofil w Pierzchałach-Błażejach. Borowi występowali również na Pobożu w powiecie mławskim, gdzie dziedziczyli m.in. na Moszczynach-Połciach Młodych.

W 1859 r. Konrad Damazy Borowy syn Alexandra i Zofii z Romanów, rzekomy potomek Tomasza dziedzica Zakrzewa w pow. mławskim, wywiódł się ze szlachectwa przez Heroldią Królestwa Polskiego nieprawidłowo z herbem Abdank. Natomiast Heroldia odrzuciła podania szeregu innych Borowych.

Po dziś dzień zamieszkują parafię Krzynowłoga Mała. W 1990 r. w województwie ciechanowskim zamieszkiwało 186 osób o nazwisku Borowy lub Borowa, w województwie ostrołęckim – 527, a olsztyńskim – 201. Łącznie stanowiło to 28% osób noszących to nazwisko w Polsce.

 

 

BYSTRY [Bystrzy, Bystra, Bystrzak, Bystrzanka]. Wsie gniazdowe: Bystre-Błotki, Bystre-Chrzany, Bystre-Kurzymy, Bystre-Ślepowrony. Są herbu Ślepowron (w polu błękitnym podkowa srebrna z takimże zaćwieczonym krzyżem kawalerskim, na którym kruk czarny z pierścieniem złotym w dziobie).

Nazwisko ich pochodzi od strumyka Bystrego, który przepływa przez ich rodowe gniazdo. Bystrzy są wspólnego pochodzenia z Dembymi i Ślubowskimi.

Wieś po raz pierwszy wymieniona około 1425 roku. W 1432 r. Katarzyna żona Piotra de Bystre dziedziczka części w Grabowie zeznała z odbioru 10 kóp groszy braci swych Piotra i Wawrzyńca de Grabowo oraz bratanka Przecława de Grabowo. W 1461 r. Władysław de Bystre mąż Tomisławy de Zberoż. W 1481 r. Wielisław de Bystre syn Mikołaja student Uniwersytetu Krakowskiego, wymieniony w grupie Mazowszan. Z końcem XV w. Myślibor i Włodek de Bystre. W latach 1510-1513 wzmiankowani Jałbrzyk, Włodek, Ślepowron, Jan i Katarzyna de Bystre dzieci Wawrzyńca.

            W 1697 r. Arnolf, Jakub oraz dwóch Wojciechów Bystrych podpisało elekcję Augusta II z ziemią ciechanowską, a w 1764 r. Andrzej, Antoni i Walenty Bystrzy podpisali elekcję Stanisława Augustą, z tą ziemią, a Dominik i dwóch Józefów Bystrych z ziemią zakroczymską.

            Konstanty z Bystrych Bystry, sługa majora Łosia, osiadł w Wielkopolsce. W 1712 r. ożenił się z Anną Wolny, mieszczanką krzywińską. Potomkowie jego występują jako mieszczanie Krzywinia.

W II połowie XVII w. Bystrzy dziedziczyli na Bystrych-Chrzanach, Bystrych-Kurzymach i Borowych-Grykach. W XVIII w. wraz z karierą Józefa Bystrego zaczęli opuszczać rodowe gniazda. Tenże Józef Bystry (+1783), początkowo dziedzic części Bystre-Kurzymy i Borowe-Gryki, człowiek ogromnie sprytny i przebiegły, dzięki usługom jakie świadczył Flemingom i książętom Czartoryskim, zrobił  niesamowitą karierę polityczną i finansową. Kolejno starosta ostryński, linowski, hutnowski, łowczy nadworny litewski, kasztelan brzesko-litewski, wielokrotny poseł na Sejm, senator, w końcu członek Rady Nieustającej. Romuald Joachim Bystry (*ok.1756 +ok.1824), syn poprzedniego, starosta hutnowski, poseł na Sejm w 1782. Maciej Bystry (+przed 1783) brat Józefa, skarbnik żytomierski. Józef Bystry, plenipotent pierwszego Józefa, cześnik krasnostawski. Poseł Romuald Bystry, do końca swego życia, trzymał swe cząstki w Bystrych-Kurzymach i Borowych-Grykach, noszące dumne miano “Kasztelańszczyzny”.

Z linii drobnoszlacheckiej w parafii małokrzynowłoskiej ostał się jedynie Jakub Bystry, dziedzic części Morawy Wielkie w początkach XIX w. Z Anny z Dolnych miał syna Tadeusza (*1821), który w 1864 r. był stolarzem w Szumsku.

W latach 1841-1861 w guberni wołyńskiej kilku Bystrych herbu Ślepowron wywiodło się ze szlachectwa.

W 1990 r. 15 osób o nazwisku Bystry/Bystra zamieszkiwało teren województwa ciechanowskiego oraz 32 – województwa ostrołęckiego. Łącznie stanowiło to 7% osób noszących to nazwisko w Polsce.

 

 

CHMIELIŃSKI (Chmieleński) [Chmielińscy, Chmielińska, Chmieliniak, Chmielinianka]. Wieś gniazdowa Chmieleń, dawniej podzielona na Chmieleń-Wielki, Chmieleń-Olbry (albo Chmieleń-Olbrachy), Chmieleń-Orzechy, Chmieleń-Sobiechowięta, Chmieleń-Strzyże, Chmieleń-Żyłki. Przezwiska: Chruśla, Gerda, Górny, Grodzki. Herb ich, Leszczyc (w polu czerwonym bróg złoty na słupach srebrnych), występuje przy podpisach dwóch Chmielińskich z ziemi ciechanowskiej pod elekcją 1697 r.

Chmieleń był pierwotnie wsią książęcą, przed 1428 r. nadaną szlachcie. W 1416 r. wzmiankowani są bracia Włost, Andrzej, Paweł i Mateusz wójtowie Chmielenia (ciż sami zarządzali pobliskim Rudnem). W 1425 r. książę Janusz Starszy nadał 10 włók w lesie Gdzew swemu zarządcy z Chmielenia. W 1428 r. wzmiankowany jest Stanisław Boruta de Chmieleń mąż Małgorzaty córki Stefana dziedzica z Faląt. W 1429 r. Stefan Marchewka de Chmieleń z dziećmi swemi Stanisławem, Jakubem, Mikołajem i Dorotą oraz z żoną Offką, spadkobiercy po +Mikołaju de Radziejowo dóbr Sękocin w pow. warszawskim, zeznają Stanisława Borutę, dziedzica części Modły z dziedzictwa na Chmieleniu. W 1432 r. Stefan Marchewka de Chmieleń zeznaje Piotra de Obrąb z części Górek. W 1467 r. Jakub wikary wielkokrzynowłoski występuje przeciwko Katarzynie de Chmieleń W 1473 r. wzm. Mikołaj Orzeszek de Chmieleń.

W 1697 r. Adam, Antoni, Bartłomiej, Franciszek, trzech Janów, Jerzy, Joachim, Józef de Romany, Łukasz, Maciej, Paweł, Stanisław, Szymon, Zygmunt, Alexander, Jakub, Mateusz podpisali z ziemią ciechanowską elekcję Augusta II, a Franciszek z ziemią zakroczymską. 

Z tego rodu: Grzegorz Chmieliński dziedzic Zberoża, sędzia ziemski kapturowy w 1733 r. Wojciech Chmieliński, syn Jakuba i Jadwigi z Niskich, kanonik pułtuski, proboszcz małokrzynowłoski, zmarły przed 1769 r. Franciszek Chmieliński, syn Macieja, a bratanek powyższego kanonika, komornik ziemski ciechanowski w latach 1771-1779 r. Wojciech Chmieliński burgrabia grodzki ciechanowski w 1792 r. Ksiądz Jan Chmieliński (*1914 +1993), proboszcz parafii Baboszewo, syn Jana dziedzica części Krajewa Wielkiego i Bronisławy z Giewartowskich jest autorem dzieła “Życie religijno-obyczajowe oraz mowa, kultura i prace mieszkańców Krajewa Wielkiego na przełomie XIX i XX wieku”.

W II połowie XVII w. widzimy Chmielińskich w Brzozowie-Majach, Chmieleniu (20 dziedziców tego nazwiska w tej wsi!), Łączynie Nowym, Morawach-Wielkich, Romanach-Zalesiu, Tańsku-Przedborach.

Pod koniec XVIII w. Chmielińscy dziedziczyli na częściach w następujących wsiach: Chmieleń, Kawieczyno-Syłamy, Kobylak-Konopki, Krajewo-Kłódki, Miłoszewiec-Toki, Rogowo, Romany-Fuszki, Romany-Kosiorki, Romany-Wszebory, Romany-Zalesie, Wiśniewo, Załogi-Jędrzejki. W XIX w. dodatkowo pojawiają się w Czaplicach-Miłkach, Kawieczynie-Serwatkach, Krajewie Wielkim, Nałęczach, Tańsku-Jedwoszach, Zembrzusie Wielkim i Żebrach-Kordach.

Przed Heroldią Królestwa Polskiego w latach 1838-1849 swego szlachectwa dowodzili: Wawrzyniec i Jan synowie Adama, Łukasz syn Walentego, Adam, Kazimierz i Korneli synowie Rajmunda, Jan i Napoleon synowie Wojciecha, Faustyn syn Franciszka i Magdaleny z Krajewskich, Antoni syn Piotra i Maryanny z Gadomskich, Hipolit i Jan synowie Józefa, Łukasz syn Michała, Tomasz syn Marcina, Jan syn Mikołaja. Natomiast Heroldia odrzuciła podania Franciszka dziedzica części Ostrowe-Dyle, Jana dziedzica części Grabowo-Trojany i Franciszka dziedzica części Krajewa-Kłódek.

Dotąd w parafii małokrzynowłoskiej i jej okolicach stanowią bardzo liczną rodzinę. W 1990 r. 204 osoby o nazwisku Chmieliński zamieszkiwało teren województwa ciechanowskiego, 196 – ostrołęckiego oraz 211 - olsztyńskiego. Łącznie stanowiło to 33% osób noszących to nazwisko w Polsce.

 

 

DEMBY (Dęby) [Dembi, Demba, Dembiak, Dembianka]. Wsie gniazdowe: Dembe-Kąski i Dembe-Wielkie (obie zlikwidowane przez komunistów w 1953 r.). Są herbu Ślepowron (w polu błękitnym podkowa srebrna z takimże zaćwieczonym krzyżem kawalerskim, na którym kruk czarny z pierścieniem złotym w dziobie).

Wieś Dembe jest wzmiankowana w 1502 r. Wówczas to książę Konrad III Rudy nadał 6 włók lasu Dembe pomiędzy Janowym Miastem a Przasnyszem, w części Mościska, na wysokości wsi Brzozowo z jednej, a Kleszcze z drugiej Marcinowi de Ślubowo. Boniecki pisze: “w 1520 r. żył Jałbrzyk z Dębego, ktorego wnuk Michal, ożeniony z Małgorzatą Zembrzuską, pozostawił trzech synów: Stanisława, Macieja i Jakuba. Udowodnili oni w 1635 r. pochodzenie swoje szlacheckie w Warszawie. Świadkowie ich: Maciej, Sebastyan i Jan Dębi, synowie Prokopa, przedstawili, że są ich krewnymi”.

            W 1697 r. dwóch Janów, Łukasz i Wojciech Dembi podpisali z ziemią ciechanowską elekcję Augusta II, a Józef chorąży powiatu ciechanowskiego w 1764 r. – Stanisława Augusta.

W końcu XVII w. ród podzielił się na 3 gałęzie - dość zamożną na Dembych, drugą drobnoszlachecką na Krośnicach w pow. niedzborskim, oraz wiską, której protoplastą ma być Franciszek Demby syn Józefa, dziedzic dóbr Karwowo-Wszebory w 1731 r. Tenże Franciszek z Maryanny z Korytkowskich miał syna Macieja, viceregenta grodzkiego wiskiego w 1756 r., burgrabiego grodzkiego wiskiego w 1762 r., regenta grodzkiego wąsoskiego w 1793 r. Z zamożnej gałęzi przasnyskiej: Antoni Józef chorąży powiatu ciechanowskiego w 1764 r., regent i podwojewodzy przasnyski w 1788 r. oraz Maciej Michał synowie Dominika Dembego i Maryanny z Humięckich właściciele Dembe-Kąski, Dembe-Wielkie z przyległościami na Wólce Łosiowskiej i Ślubowie, dziedzice części Rudno-Jeziorowe, Rudno-Kmiece, Żaboklik, Ulatowo-Żyły, Kawieczyno-Serwatki, Purzyce-Rozwory. Majątek ten w połowie XIX w. należał do rodzeństwa Leopolda Antoniego i Bogumiły Dembych (dzieci Jana, a wnuków wyżej wymienionego Antoniego Józefa). W 1855 r., po śmierci Bogumiły, zamężnej za Adamem Bobrem, dobra te trafiły w ręce ich syna Ignacego Teodora Bobra (*1833 +1893).

Przed Heroldią Królestwa Polskiego w latach 1837-1852 swego szlachectwa dowodzili: Alexander i Stanisław Klemens synowie Macieja, Teofil i Róża dzieci Józefa, Leopold Antoni syn Jana, Jakub syn Józefa (wszyscy z przasnyskiej linii) i Gracyan Tomasz syn Ludwika (z wiskiej).  

W 1990 r. 41 osób o nazwisku Demby/Demba/Dęby/Dęba/ Dembe/Dębe zamieszkiwało teren województwa ciechanowskiego, 38 – ostrołęckiego, 51 – olsztyńskiego, zaś 122 – łomżyńskiego (obejmującego wówczas ziemię wiską). Łącznie stanowiło to 56% osób noszących to nazwisko w Polsce.

 

 

GOSK (niekiedy Goski) [l.m. Goski]. Wieś gniazdowa: Goski-Wąsosze. Z dokumentów średniowiecznych dotyczących wsi Goski-Wąsosze wynika, że w 1414 r. Katarzyna wdowa po Adzie de Sąchocino z córkami swemi Anną i Małgorzatą darowały 14 włók w Wąsoszach położonych pomiędzy Ostrowymi a Romanami Dersławowi de Słupcza oraz Szymonowi i Gosławowi de Rycice. W 1449 r. Gosk (Goschk) de Wąsosze wraz z synami Mikołajem, Janem i Andrzejem zwanymi Goskami oraz z Wojsławem de Rycice sprzedali dobra te Mikołajowi, Marcinowi i Janowi de Rycice za 30 kóp groszy w monetach półgroszowych.

Ród Gosków dziedziczył na Goskach jeszcze w połowie XVII w. (pod rokiem 1641 występuje tam Fabian Gosk syn Piotra, a pod 1644 – Andrzej syn Wojciecha). W 1640 r. wzmiankowany jest Jakub Gosk syn Pawła, dziedzic części Dembin w par. Przasnysz. W 1676 r. jedynym przedstawicielem tego rodu w całej ziemi ciechanowskiej jest Tomasz Gosk, dziedzic części tychże Dembin. Jego potomkowie dziedziczyli tamże jeszcze w początkach XIX w. i zapewne wymarli na Joannie Gosk (*ok.1802), żonie Korneliusza Hyacynta Ossowskiego. Z tego rodu: Józef Gosk syn Andrzeja, burgrabia grodzki ciechanowski w 1782 r., dziedzic części Dembin.

Osoby współcześnie żyjące, a noszące nazwisko Gosk, wywodzą się z zupełnie innej wsi Goski położonej w powiecie zambrowskim, w ziemi łomżyńskiej.

 

 

KAKOWSKI [Kakowscy, Kakowska, Kakowiak, Kakowianka]. Wsie gniazdowe: Kaki-Kormony, Kaki-Mroczki, Kaki-Nowiny, Kaki-Witułdy, Kaki-Xyty, Kaki-Żubły. Przezwiska: Gratun, Żubeł. Herb Kościesza (w polu czerwonym rogacina srebrna w słup, w środku przekrzyżowana i w końcu bez opierzenia rozdarta) Kakowskim właściwy wymieniany jest we wszystkich herbarzach polskich począwszy od Paprockiego.

Wieś Kaki koło Ulatowa i Świniar wymieniona jest w 1437 r. Jan de Kaki syn Wawrzyńca nabył w 1495 r. od Janusza III księcia mazowieckiego 3 łany w Starych Pieczyskach koło Wielkich Błot (uroczyska w Puszczy Mazuch) tuż przy granicy dóbr Mroczka, Stanisława i Wacława Kakowskich w powiecie przasnyskim. W 1537 r. król Zygmunt Stary potwierdził ową transakcję Józefowi Kakowskiemu de Kaki i bratankom jego Sebastianowi i Janowi Kakowskim synom +Niemierzy (czyli Erazma). W 1473 r. książę Janusz II nadał 3 włoki i 6 mórg w Kakach Piotrowi, Andrzejowi, Stanisławowi, Pawłowi, Maciejowi i Mroczesławowi de Kaki synom Mroczesława. W 1512 r. wymienieni są Andrzej i Wit de Kaki. W 1514 r. Filip de Kaki syn Erazma z diecezji płockiej, student Uniwersytetu Krakowskiego. W 1517 r. Andrzej, Erazm, Wawrzyniec i Mroczek de Kaki. W 1570 r. Sebastyan Kakowski de Kaki-Mroczki syn +Erazma zeznał Stanisława Kakowskiego de Kaki-Żubły syna +Andrzeja z części Świdrowskie i Dziewicze.

Kakowscy dzielą się w XVI w. na 3 linie: mazowiecką, czerwonoruską i witebską. Czerwonoruska znana była już Paprockiemu (w 1584 r.), widać stąd więc, że musieli wyemigrować tamże tuż po inkorporacji Mazowsza do Korony. Założycielem witebskiej był Mateusz Kakowski stolnik ciechanowski, który w 1628 r. nabył dobra Szylwy w powiecie oszmiańskim, zaś jego potomkowie nabyli majątki ziemskie w województwie witebskim i tam osiedlili się.

Linia mazowiecka podzieliła się zaś na kilka dalszych gałęzi: na Kakach z przezwiskiem Gratun, na Kakach z przezwiskiem Żubeł, na Krajewie-Wierciochach, na Morawach Wielkich, na Dembinach (wywodzą się od Pawła Kakowskiego de Kaki-Mroczki syna Jana, który w 1628 r. ożenił się z Elżbietą Dembińską, dziedziczką części Dembin, wdową po Macieju Dembińskim, córką Walentego), na Załogach, na Dzielinie, na Lipowcu i na Ulatowie-Borzuchach.

Z linii mazowieckiej gałęzi na Dembinach: Franciszek Kakowski rewizor komory celnej nieszawskiej w 1783 r. Alexander Kakowski (*1862 +1938), stryjeczny praprawnuk poprzedniego, abp. warszawski, kardynał, prymas Królestwa Polskiego, członek Rady Regencyjnej, baliw dewocyjny i honorowy Związku Kawalerów Maltańskich. Henryk Kakowski (*1890 +1945), stryjeczny bratanek poprzedniego, poseł na Sejm II RP w latach 1930-1935. Krzysztof Kakowski (*1926) wnuk po bracie kardynała, znany architekt warszawski, pracownik naukowy Politechniki Warszawskiej. Z gałęzi na Krajewie-Wierciochach:  Maciej (*1796), syn Walentego, ksiądz wikary w Krzynowłodze Wielkiej, potem proboszcz Janowa.

Z linii czerwonoruskiej: Andrzej Kakowski podstarosta bełzki w 1640. Jakub Kakowski, syn poprzedniego, podwojewodzy bełzki w 1642. Benedykt Kakowski prawnuk Andrzeja, podczaszy bracławski w 1718 r., cześnik trębowelski. Antoni, syn poprzedniego, cześnik trębowelski od 1738 r., podstoli trębowelski od 1769. Andrzej Kakowski (+1738), brat Benedykta, cześnik trębowelski, poseł na Sejm, deputat na Trybunał Radomski w 1727, Gabryel Kakowski, syn poprzedniego, pułkownik pancerny, chorąży nowogrodzki, poseł na Sejm 1732 i 1733.

Z linii witebskiej: Jan Kakowski budowniczy witebski w 1767 r.

W 1632 r. Andrzej, Jakub i dwóch Wojciechów Kakowskich podpisało z ziemią ciechanowską elekcję Władysława IV, w 1669 r. Jan z ciechanowską – Michała, a w 1697 r. – Andrzej, Bartłomiej, Dominik, dwóch Janów, Walenty, trzech Wojciechów Kakowskich z ciechanowską – Augusta II.

W XIX w. w powiecie przasnyskim Kakowscy dziedziczyli na Dembinach, Kakach-Mroczkach, Krajewie-Wierciochach (do lat 30-tych XIX w.) i Załogach-Ciborach. Przedstawiciele gałęzi na Dembinach pod koniec tegoż wieku nabyli folwarki w Chrostowie-Brońkach i Zarnowie, a w XX w. w Niedziałkach w ziemi zawkrzeńskiej (wszystkie rozparcelowane przez komunistów). Kakowscy z Kak-Mroczek mieli w XIX w. swe cząstki także w Kobylakach-Petrusach i Smoleniu-Polubach.

Szlachectwa swego dowodzili przedstawiciele trzech linii rodu - witebskiej w 1772 r. przed sądem ziemskim witebskim, czerwonoruskiej w 1782 r. - przed sądem ziemskim lwowskim oraz mazowieckiej w 1840 r. przed Heroldią Królestwa Polskiego (Stanisław dziedzic części Dembin syn Walentego i Antoni dziedzic części Załogi-Cibory syn Baltazara).

Obecnie w Kakach-Mroczkach mieszka dwóch Kakowskich z przezwiskiem Gratun. W 1990 r. 41 osób o nazwisku Kakowski zamieszkiwało teren województwa ciechanowskiego, 22 – ostrołęckiego, 25 – olsztyńskiego, zaś 32 – warszawskiego. Łącznie stanowiło to 40% osób noszących to nazwisko w Polsce.

 

 

KAWIECKI (Kawecki) [Kawieccy, Kawiecka, Kawieczak, Kawieczanka]. Wsie gniazdowe: Kawieczyno-Saxary, Kawieczyno-Serwatki, Kawieczyno-Stare, Kawieczyno-Syłamy.

Książę Janusz I po 1400 r. wymienił z Tomaszem, Janem i Wojsławem części Kawieczyna w ziemi ciechanowskiej na wieś Godlewo w ziemi nurskiej. Dali oni początek bardzo rozrodzonego rodu Godlewskich, który jest herbu Gozdawa (w polu czerwonym dwie lilie srebrne, jedna do góry, druga w dół, spojone pierścieniem złotym). Tak więc zapewne i Kawieccy są tego herbu. Do Gozdawitów w sąsiedniej parafii Dzierzgowo należeli Kiccy, Ożumiescy i Żabokliccy.

W 1521 r. Dorota de Kawieczyno ma sprawę z Daćbogiem Pajewskim.

W 1697 r. Alexander, Michał, Jakub, Adam, Andrzej, Bartłomiej, Jan, Józef, Kazimierz, Kasper de Zalesie, Melchior, Piotr, Szymon, trzech Tomaszów Kawieckich podpisało z ziemią ciechanowską elekcję Augusta II.

W II połowie XVII w. Kawieccy dziedziczyli na Brzozowie-Utratach, Chmieleniu, Czaplicach-Klimuntach, Gadomcu-Trojanach, Gadomcu-Jebienkach, Gadomcu-Jedrykach, Rapatach-Sulimach, Romanach-Zalesiu, a także na wszystkich 4 Kawieczynach: Serwatkach, Sylamach, Saxarach i Starych, gdzie było łącznie 9 dziedziców tego nazwiska.

Pod koniec XVIII w. do Kawieckich należały części w Borkowie-Wielkim, Brzozowie-Utratach, Chmieleniu, Gadomcu-Jebienkach, Gadomcu-Jędrykach, Gadomcu-Ninocietach, Kakach-Mroczkach, Kawieczynie-Saxarach, Kawieczynie-Serwatkach, Kawieczynie-Syłamach, Kobylakach-Czarzastych, Krajewie-Cepkach, Romanach-Zalesiu, Rudnie-Kosiłach, Zembrzusie Wielkim i Żabokliku Wielkim. W XIX w. w ich rękach znalazł się folwark na Grabowie-Rżańcach. Pojawili się także na cząstkach w Dębych Wielkich, Humięcinie-Koskach, Tańsku-Chorążach, Tańsku-Kurkach i Tańsku-Wasiłach.

Aloizy Kawiecki burgrabia grodzki ciechanowski wzmiankowany w 1788 r., miał syna Karola Leopolda dziedzica części Bystre-Chrzany, który w 1842 r. wylegitymował się ze szlachectwa właśnie z herbem Wyssogota (właściwym Kawieckim pochodzącym się z ziemi warszawskiej) przed Heroldią Królestwa Polskiego.

Dotąd zamieszkują parafię Krzynowłoga Mała i jej okolice. W 1990 r. 41 osób o nazwisku Kawiecki zamieszkiwało teren województwa ciechanowskiego, 148 – ostrołęckiego, 109 – olsztyńskiego. Łącznie stanowiło to 56% osób noszących to nazwisko w Polsce.

 

 

KRAJEWSKI [Krajewscy, Krajewska, Krajewiak, Krajewianka]. Wsie gniazdowe: Krajewo-Białki, Krajewo-Cepki, Krajewo-Darmopychy, Krajewo-Falki, Krajewo-Jarnuty, Krajewo-Kłódki, Krajewo-Marcinki, Krajewo-Mostowe, Krajewo-Pajki (-Bogusze), Krajewo-Piątki, Krajewo-Sławki, Krajewo-Tomki, Krajewo-Wielkie, Krajewo-Wierciochy, Krajewo-Żachy. Na północnym Mazowszu występowali Krajewscy h. Jasieńczyk z Krajewa w ziemi łomżyńskiej oraz Krajewscy h. Trzaska z Krajewa na Pobożanach w ziemi zawkrzeńskiej. Wittyg przypuszcza, że są herbu Dąbrowa. Niestety nie są znane żadne wzmianki, które by wskazywały na jakikolwiek związek tych rodów z Krajewskimi w przasnyskiem. Józef Krajewski dziedzic na dobrach Gadomiec-Chrzczony, syn Mikołaja i Jadwigi z Czaplickich dowodził w 1843 r. swego szlachectwa przed Heroldią Królestwa Polskiego z herbem Jasieńczyk (w polu błękitnym klucz złoty w słup, zębem do góry).

Najstarsze wzmianki: w 1465 r. wzmiankowany Stanisław de Krajewo alias Wierciochy. W 1479 r. Piotr i Paweł de Krajewo zawarli ugodę ze Ściborem plebanem małokrzynowłoskim. W tymże samym roku tenże Ścibor złożył skragę m.in. na Jakuba de Krajewo-Wierciochy o to, że po Św. Dominiku gwałtownie na dom plebański z bronią napadł. W 1480 r. występuje Jan Wiercioch de Krajewo syn Stefana i Maciej, bratanek jego. W 1485 r. Stanisław sługa szkolny kościoła w Krzynowłodze Małej oskarżył Pawła de Krajewo o to, że go przez okno wyrzucił (!?) i wraz ze swą żoną nieprzyzwoitymi słowy lżył. W 1512 r. Stanisław de Krajewo-Wierciochy syn Jana oraz Jan de Krajewo-Pajki syn Bogusława. W 1519 r. Wojciech de Krajewo-Wierciochy zeznaje Łukasza kommendarza małokrzynowłoskiego z odbioru dziesięciny z ½ w³óki.

W 1697 r. Andrzej, Dominik, Jakub, Jan de Kobylak, Kasper, Szymon, dwóch Waleryanów, Wawrzyniec i Wojciech Krajewscy podpisali z ziemią ciechanowską elekcję Augusta II.

W II połowie XVII w. liczni Krajewscy dziedziczą w powiecie przasnyskim: na Borkowie-Falentach, Czaplicach Wielkich, Czaplicach-Furmanach, Czaplicach-Mazankach, Czarzastych-Chodupkach, Kobylakach-Włodkach. W samych Krajewach (Pajkach, Cepkach, Zachach, Tomkach, Falkach, Darmopychach) było 13 dziedziców tego nazwiska.

Pod koniec XVIII w. Krajewscy dziedziczyli na częściach w Chodkowie Wielkim, Krajewie-Cepkach, Krajewie-Darmopychach, Krajewie-Kłódkach, Ulatowie-Pogorzeli. W XIX w. zniknęli zupełnie z małokrzynowłoskich Krajew, ale za to pojawili się w Borowych-Chrzanach, Kawieczynie-Saxarach, Romanach-Wszeborach, Ossowcu Szlacheckim.

Dotąd żyją w przasnyskiem, lecz ciężko szacować ich liczebność, bo nazwisko ich należy do najbardziej popularnych w Polsce.

 

 

ŁANIECKI (Łanięcki). Wieś gniazdowa: Łanięta. Ród ten stanowi gałąź rodu Korwin-Krasińskich herbu Ślepowron (w polu błękitnym podkowa srebrna z takimże zaćwieczonym krzyżem kawalerskim, na którym kruk czarny z pierścieniem złotym w dziobie).

Wedle legend, ich protoplastą jest Falisław de Łanięta żyjący w połowie XV w., syn Sławka de Krasne sędziego ziemskiego różańskiego i makowskiego w latach 1412-1451. Tymczasem faktycznie Sławek de Krasne, który w 1422 r. miał otrzymać dla nich prawo niemieckie, w 1442 jako sędzia zakroczymski jest dziedzicem części Łaniąt. Natomiast Falisław (zwany też Falęta), wraz z braćmi Jakubem, Bartłomiejem i Pawłem są wzmiankowani jako dziedzice tych dóbr w latach 1425-1429. Po raz pierwszy są wymienieni, gdy zeznaje ich Dominik de Łanięta. W 1428 r. Dersław i Mikołaj de Kańsze zastawili swe dobra w powiecie zakroczymskim za 15 kóp groszy u Jakuba i Bartłomieja de Łanięta alias Morawskie.

            W 1507 r. Janusz Łaniecki stolnik ciechanowski. W 1511 r. Jakub i Mikołaj synowie jego, studenci Uniwersytetu Krakowskiego.

Łanieccy często występujący jeszcze w XVII-wiecznych księgach przasnyskich np. Marcin Łaniecki in Łanięta w roku 1644, Marcin i Tomasz Łanieccy elektorzy Jana Kazimierza w 1648 r. z zimią ciechanowską, całkowicie znikają potem z pola widzenia. Dunin-Borkowski podaje, że wygaśli w XVII w.

Była w ziemi ciechanowskiej ponoć jeszcze druga rodzina Łanieckich herbu Pobóg. Ci mają pochodzić z Łaniąt i Woli Łanieckiej w parafii Pałuki.

 

 

ŁAZOWY [Łazowi, Łazowa, Łazowiak, Łazowianka]. Wieś gniazdowa: Łazowe-Malinowo (przestała istnieć z połowie XVIII w.), zwała się pierwotnie Malinowe Siedlisko, a swą nazwę wzięła do przezwiska jednego z dziedziców tych dóbr z końca XV w. - Macieja Łazy. Wieś ta znajdowała się pomiędzy Smoleniem, Morawami a Rudnem.

W 1426 r. książę Janusz I nadał 5 włok w lesie Smoleń przy granicach pawłowskiej i borkowskiej Marcinowi zwanemu Dobroth de Nossowo. W 1477 r. Wszebor de Łazowe zeznawany był przez Jana Rudzińskiego. W 1478 r. wzmiankowany tenże Wszebor z bratankiem Andrzejem, w 1481 r. Maciej syn Wszebora, a w 1512 r. Marcin syn Macieja Łazy de Malinowo.

W 1662 r. w grodzie ciechanowskim Bartłomiej Łazowy z Łazowe-Malinowo syn Stanisława, wnuk Michała, prawnuk Mikołaja herbu Lubicz (w polu błękitnym podkowa srebrna z krzyżem kawalerskim złotym zaćwieczonym na barku i takim samym krzyżem luzem w środku) był świadkiem przy wywodzie szlachectwa Jerzego Pierzchały rodem z Pierzchały Błażeje.

W 1669 r. Paweł Łazowy z ziemią ciechanowską podpisał elekcję Michała, a w 1697 r. Andrzej i Michał Łazowi z ziemią ciechanowską – Augusta II.

Z tego rodu: Władysław Łazowy podczaszy mścisławski, sędzia grodzki grodzieński w 1690 r. Syn jego Samuel Łazowy (+1738), starosta dorohubowski, wojski grodzieński, deputat na Trybunał Litewski, kasztelan mścisławski, senator.

W II połowie XVII w. Łazowi dziedziczyli na Dzielinie, Kownatach-Pęczkach, Krajewie-Jarnułtach.

Z końcem XVIII w. Łazowi zamieszkiwali tylko w Krajewie Wielkim i Borzuchowie-Daćbogach. W XIX w. ostali się jedynie w parafii Grudusk, gdzie Stanisław dziedziczył na Borzuchowie-Daćbogach, a Jan na Purzycach-Pomianach. W 1905 r. Antoni dziedzic Szczepkowa-Zalesia, a Stefan – Czaplic Wielkich.

W 1990 r. 29 osób o nazwisku Łazowy/Łazowa zamieszkiwało teren województwa ciechanowskiego. Stanowiło to 18% osób noszących to nazwisko w Polsce.

 

 

ŁOJEWSKI [Łojewscy, Łojewska, Łojewiak, Łojewianka]. Wieś gniazdowa: Łoje. W 1634 r. w grodzie warszawskim Wojciech Łojewski, syn Jana, wnuk Macieja, prawnuk Mikołaja dziedzica Łoje w parafii krzynowłoskiej, wywiódł się ze szlachectwa z herbem Jasieńczyk (w polu błękitnym klucz złoty w słup, zębem do góry).

Najstarsze wzmianki: w 1440 r. Zbyrosław de Łoje nabył 3 włóki w Ostrowych od Jakusza de Ostrowy. W 1442 r. książę Bolesław IV nadał 4 włóki około Moraw przy granicy Sokolego Ostowa w powiecie ciechanowskim Bartłomiejowi Łojowi i Spytkowi braciom de Łoje. W 1477 r. Wawrzyniec de Łoje miał spór z Mateuszem plebanem z Pawłowa. W 1486 r. wzmiankowani Borzysławowa, Andrzej i Mikołaj de Łoje..

W 1634 r. Wojciech Łojewski syn Jana wnuk Macieja i Heleny z Borowych, a prawnuk Mikołaja wywodził się ze szlachectwa w grodzie warszawskim. Świadczyli mu jego bracia stryjeczno-stryjeczni: Stanisław syn Dziersława, Grzegorz syn Macieja i Marcjan syn Pawła Łojewscy.

W 1669 r. Wojciech Łojewski podpisał z ziemią ciechanowską elekcję Michała, a w 1697 r. Benedykt Łojewski z ziemią ciechanowską – Augusta II.

W II połowie XVII w. zamieszkują tylko Łoje i Morawy-Kalisze.

Łojewscy pod koniec XVIII w. dziedziczyli na cząstkach w Borowych-Chrzanach, Borzuchowie-Daćbogach, Łojach, Święchach-Płoskich i Ulatowie-Pogorzeli. W XIX w. dodatkowo pojawili się w Chmieleniu Wielkim, Ostrowych-Kopciach, Pszczółkach-Szerszeniach, Smoleniu-Brzęczkach, Smoleniu-Daćbogach i Żabokliku Wielkim.

Franciszek Łojewski, dziedzic części Smoleń-Brzęczki, syn Franciszka, a potomek Mateusza dziedzica Łoji w 1715 r., wywiódł się z herbem Jasieńczyk przed Heroldią Królestwa Polskiego w 1853 r. Natomiast Józef Łojewski syn Andrzeja i Katarzyny z Wasiłowskich oraz jego bratanek również Józef syn Pawła i Magdaleny z Perzanowskich, wylegitymowali się w latach 1845 i 1865 nieprawidłowo z herbem Samson (pożyczonym od Łojeckich z Rusi Czerwonej).  Heroldia odrzuciła podania Ignacego i Jana Łojewskich.

Po dziś dzień zamieszkują małokrzynowłoską parafię i jej okolice. W 1990 r. 105 osób o nazwisku Łojewski zamieszkiwało teren województwa ciechanowskiego, 127 – ostrołęckiego, 165- olsztyńskiego. Łącznie stanowiło to 17% osób noszących to nazwisko w Polsce.

 

 

ŁOŚ. Herbu Dąbrowa. Ich gniazda na Północnym Mazowszu to: Krzynowłoga Mała, w par. Dzierzgowo: Wólka Łosiowska, w par. Karniewo: Łukowe-Łoś, Wronowo-Łoś, Wola-Łoś, zaś w ziemi wyszogrodzkiej Grotkowo. Boniecki pisze: “gniazdem ich był powiat przasnyski, ziemi ciechanowskiej, gdzie liczni siedzieli Dąbrowici. Posiadali tam Krzynowłogę Małą, wieś parafialną, Wronowe, Łukowe i Wolę, zwane od nich w XVI-m wieku Wronowe Łoś, Łukowe Łoś i Wola Łoś, w parafii Karniewskiej. Jedną z głównych ich siedzib było Grodkowo, w ziemi wyszogrodzkiej. W XV-m wiekn pisali się zwkle z Grodkowa, tak, że możnaby sądzić, że Grodkowo było ich pierwotnym gniazdem. Ponieważ jednak wieś to oddalona jest bardzo od innych dzierżaw rodu Dąbrowitów, należy przypuszczać, że była nabytą, a pierwotną siedzibą były wymienione wyżej dobra. Gałąż .jedna osiadła z czasem na Rusi Czerwonej, od wsi Januszowice pod Opocznem, nosiia w XV-tym do polowy XVII-go wieku nazwisko Łosiów Januszowskich tub tylko Januszowskich.”

Najstarsza wzm.: w latach 1391-1398 Jan Łoś przebywał w niewoli krzyżackiej. W 1439 r. Jan Łoś de Grotkowo otrzymał od księcia Bolesława IV nadanie na dobra Krzynowłoga Mała, gdzie w tymże roku ów Jan ufundował parafię.

Z tego rodu zasiadali w senacie Rzeczpospolitej: Andrzej Wojciech kasztelan słoński 1623-1633, Felix Antoni (*1738 +1804) wojewoda pomorski 1779-1790, Jan kasztelan wyszogrodzki w 1591, Krystyn kasztelan zakroczymski w 1563, kasztelan wyszogrodzki w 1564, Michał (+1758) kasztelan kamieniecki od 1740, kasztelan lwowski od 1754, Paweł (+1596) kasztelan płocki od 1593, Stanisław (+1584) kasztelan wyszogrodzki od 1577, kasztelan rypinski od 1579, Władysław Stanisław kasztelan chełmiński od 1681, wojewoda pomorski od 1865, wojewoda malborski od 1694, Władysław (+1711) kasztelan rypiński od 1707. Przedstawiciele tego rodu otrzymali tytuły hrabiowskie w Galicji w 1783 i 1789, w Rosji w 1844, w Austrii w 1861.

Chociaż od 1644 r. Łosiowie nie dziedziczyli na Krzynowłodze Małej, to jeszcze pod koniec XIX w. pisali się “hrabia na Krzynowłodze Małej Łoś”.

Współcześnie żyjący hrabiowie Łosiowie mieszkają w Polsce, Wielkiej Brytanii, Brazylii i Kanadzie.

 

 

MORAWSKI (nieprawidłowo Murawski) [Morawscy, Morawska, Morawiak, Morawianka]. Wsie gniazdowe: Morawy-Kalisze, Morawy-Kącany, Morawy-Śliwki, Morawy-Wawry, Morawy-Wielkie. Herb: Dąbrowa (w polu błękitnym na barku podkowy srebrnej krzyż kawalerski złoty, na ocelach podkowy zaćwieczone ukośnie takie same krzyże).

Przezwiska: Bieniek, Daczk, Kania, Nabilny, Pigut, Pluskwa. Ród ten częstokroć mylony jest z Murawskimi h. Ślepowron z Muraw w parafii Ciemniewko w powiecie ciechanowskim.

Najstarsze wzmianki: w 1480 r. występuje Boruta de Morawy koło Krzynowłogi Małej. W 1512 r. wzmiankowany jest Jan de Morawy herbu Dąbrowa mieszkaniec parafii Krzynowłoga Mała.

W 1697 r. Alexander i Mikołaj Morawscy (a ponadto 16 innych Murawskich, być może również z Moraw) podpisało z ziemią ciechanowską elekcję Augusta II. W 1764 r. Gabriel Morawski z ziemią ciechanowską – elektor Stanisława Augusta.

Jedynym pewnym przedstawicielem tego rodu, który pełnił jakikolwiek urząd ziemski był występujący w latach 1774-1790 Władysław Dąbrowa-Morawski skarbnik horodelski, plenipotent wadialny generała Antoniego Anzelma Nieborskiego, dziedzic części Romany-Zajki i Romany-Janki w par. Krzynowłoga Wielka.

Z tego rodu był też Adolf Jan Morawski (*1895 +1941), syn Apolinarego właściciela majątku pod Krzynowłogą Wielką, wybitny profesor Politechniki Warszawskiej, zamordowany przez bolszewików w Katyniu.

Ponadto wiele wybitnych osobistości o nazwisku Morawski podawało za swój herb Dąbrowa, np. Mikołaj Morawski (*1743-1811) poseł na Sejmy, jego brat Ignacy Felix (*1744 +1790), generał-lejtnant wojsk litewskich, ożeniony z Teofilą księżniczką Radziwiłl, oraz syn tegoż Ignacego - Karol (*1767 +1841) generał w powstaniu kościuszkowskim. Do tego herbu przyznawała się też pedagog i autorka książek dla dzieci i młodzieży Zuzanna Morawska (*1848 +1922). Wszystkie te osoby wywodzą się w istocie z Północnego Mazowsza, ale nie ma dowodu na to, że właśnie z okolic Krzynowłogi Małej.

W II połowie XVII w. Morawscy zamieszkiwali przede wszystkim Morawy Wielkie i Morawy-Kalisze (10 dziedziców tego nazwiskach w tych wsiach). Oprócz tego – Borowe-Chrzany, Bagienice, Kobylaki-Włódki, Pierzchały-Błażeje, Pszczółki-Czubaki, Smoleń-Trzciankę.

Pod koniec XVIII w. Morawscy dziedziczyli na cząstkach w następujących wsiach: Borkowo-Wielkie, Borowe-Chrzany, Bystre-Chrzany, Chmieleń, Dembiny, Kaki-Mroczki, Krajewo-Wielkie, Morawy-Kalisze, Morawy Wielkie, Ostrowe-Stańczyki, Pierzchały-Błażeje, Pierzchały-Stara Wieś, Pszczółki-Czubaki, Purzyce-Pomiany, Smoleń-Trzcianka, Tańsk-Grzymki, Ulatowo-Żyły, Wielodróż. W początkach XIX w. pojawili się również w Bagienicach Wielkich, Dzierzędze, Kijewicach, Oględzie, Ossowcu Szlacheckim, Romanach-Górskich, Rudnie-Kosiłach, Żabokilku Wielkim.

Po dziś dzień liczni przedstawiciele tego rodu żyją w parafii Krzynowłoga Mała i jej okolicach. Ciężko szacować ich liczebność, bo nazwisko ich należy do najbardziej popularnych w Polsce.

 

 

MOSTOWY [Mostowi, Mostowa, Mostowiak, Mostowianka]. Wieś gniazdowa: Krajewo-Mostowe (w XVIII w. wchłonięta do dóbr małokrzynowłoskich). W 1635 r. dziedzicem części tej wsi był Wojciech Mostowy syn Jana. Potem o nich głucho (nawet w regestrze pogłównego prowincji wielkopolskiej z 1676 r. Mostowi nie występują w ogóle). Tymczasem statystyki z połowy XIX w. wymieniają trzech Mostowych: Franciszka dziedziczącego na części Kobylak-Konopek, Jana – na Kobylakach Włódkach i Wojciecha – na Ulatowie-Żyłach.

W 1990 r. 18 osób o nazwisku Mostowy/Mostowa zamieszkiwało teren województwa ciechanowskiego, 26 – ostrołęckiego, a 38 - olsztyńskiego. Łącznie stanowiło to 22% osób noszących to nazwisko w Polsce.

[UWAGA! Mostowi to usamodzielnione przezwisko KRAJEWSKICH!]

 

 

OSTROWSKI [Ostrowscy, Ostrowska, Ostrowiak, Ostrowianka]. Wsie gniazdowe: Ostrowe-Dyle, Ostrowe-Kokacze, Ostrowe-Kopcie, Ostrowe-Przedbory, Ostrowe-Stańczyki, Ostrowe-Zbrochy. Najstarsze wzmianki: w 1435 r. książę Bolesław IV nadał 10 włók koło Ostrowych, przy granicy łojewskiej i Kaliskach Mikołajowi i Dobiesławowi braciom de Ostrowe. W 1440 r. Jakusz de Ostrowe 3 włóki w Ostrowych w powiecie ciechanowskim właściwie przasnyskim około granicy łojewskiej i Kalisk zeznał Zbyrosławowi de Łoje. W 1446 r. Jan i Jakusz bracia de Ostrowe części swe w Ostrowych zeznali Dersławowi, Andrzejowi i Pawłowi de Ostrowe za 22 kopy groszy. W 1452 r. książę nadał dobra swe we wsi Ostrowe Dersławowi, Mateuszowi i Pawłowi braciom de Ostrowe ze wszelkimi pożytkami z wyjątkiem młyna za 6 kóp groszy.

W 1648 r. Jakub Ostrowski podpisał z ziemią ciechanowską elekcję Jana Kazimierza, w 1697 r. Adam, Jakub, Kasper, Maciej, Marcin, Piotr, Piotr de Kaki i dwóch Wojciechów Ostrowskich z ziemią ciechanowską – Augusta II, a w 1764 r. Antoni, Piotr, Szymon i Wawrzyniec Ostrowscy, także z ciechanowską – Stanisława Augusta.

Jedynym pewnym przedstawicielem tego rodu, który pełnił jakikolwiek urząd w dawnej Rzeczpospolitej był występujący w 1781 r. Tomasz Ostrowski viceregent ksiąg ziemskich dobrzyńskich syn Wawrzyńca i Maryanny z Ulatowskich, wnuk Mateusza, a prawnuk Wojciecha dziedzica Ostrowe-Dyle.

Ród Ostrowskich jest zapewne herbu Kościesza (w polu czerwonym rogacina srebrna w słup, w środku przekrzyżowana i w końcu bez opierzenia rozdarta), gdyż kielich z tym herbem został ofiarowany w 1630 r. przez Jakuba Ostrowskiego, opata czerwińskiego, a zatem i proboszcza Krasnego, kościołowi w Krzynowłodze Małej. Jednakże poszczególni przedstwiciele tego rodu (Jan syn Antoniego, Stanisław i Władysław synowie Wincentego, a wszyscy wnukowie Andrzeja dziedzica części Smoleń-Trzcianka) wylegitymowali się w latach 1837-1854 ze szlachectwa przed Heroldią Królestwa Polskiego z herbem Nieczuja. W czerwcu 1994 r. w Płocku potomkowie Grzegorza Ostrowskiego dziedzica części Ostrowe-Kopcie i Smoleń-Trzcianka, wzmiankowanego w 1715 r., zorganizowali I Zjazd “Rodziny Nieczuja-Ostrowskich”.

W II połowie XVII w. Ostrowscy zamieszkiwali w Łojach, Morawach-Śliwkach, Ostrowych-Dylach, Ostrowych-Przedborach, Ostrowych-Kokaczach, Ożumiechu, Pierzchałach-Błażejach, Rudnie-Kosiłach, i Ulatowie-Żyłach

Pod koniec XVIII w. Ostrowscy dziedziczyli na częściach w Gadomcu-Ninociętach, Kakach-Mroczkach, Morawach-Kaliszach, Morawach-Śliwkach, Morawach-Wielkich, Mossakach-Godaczach, Mossakach-Iłowych, Mossakach-Łyszkowie, Ostrowych-Dylach, Ostrowych-Przedborach, Ostrowych-Stańczykach, Ostrowych-Kopciach, Rudnie-Kosiłach, Smoleniu-Brzęczkach, Smoleniu-Trzciance i Ulatowie-Żyłach. W XIX w. pojawili się dodatkowo w Romanach-Ślepowronach, Smoleniu-Polubach, Ulatowie-Słabogórze.

Po dziś  dzień zamieszkują małokrzynowłoską okolicę. O szacowaniu ich liczebności mowy być nie może, bo ich nazwisko należy do najbardziej popularnych w Polsce.

 

 

ROMAN [Romani, Romanowa, Romaniak, Romanianka]. Herb: Ślepowron (w polu błękitnym podkowa srebrna z takimże zaćwieczonym krzyżem kawalerskim, na którym kruk czarny z pierścieniem złotym w dziobie).

Przezwiska: Gałk, Geć. Jędrzej Święcicki pisząc o szlachcie ziemi ciechanowskiej w dziele "Topografia czy opis Mazowsza", wyd. 1634, wspomniał o tym rodzie następującymi słowy: “Bardzo znana i przodująca zarówno pod względem zamożności jak i sił rodowych jest rodzina Romanów ciesząca się licznym potomstwem obeznanym z żołnierką. Oni to swoje pochodzenie wywodzą z samego miasta Rzymu od rodziny Waleriuszów, która była znakomitym rodem i na dowód starożytnego pochodzenia mają w herbach rodowych kruka."

Opierając się na starodawnych dokumentach, które do ostatniej wojny znajdowały się w archiwum hrabiów Krasińskich, oraz danych z herbarza Paprockiego pokazuje się, iż jest to jeden z najstarszych mazowieckich rodów. Najdawniejszym przodkiem wszystkich Ślepowrończyków był Warcisław de Ślepowrony, któremu Konrad książę mazowiecki w 1224 r. nadał prawo magdeburskie jego wsiom dziedzicznym - Ślepowrony, Strachowo, Drożdżyno i Wola - leżącym w powiecie sąchockim. Ów Warcisław był u tegoż księcia marszałkiem dworu. Dwóm swym synom nadał imiona typowe dla książąt Rurykowiczów halickich, z którym to rodem jego władca był blisko spokrewniony - tj. Roman i Władymir. Po śmierci Warcisława, synowie jego podzielili się spadkiem w ten sposób, że Roman wziął dobra na północ od Przasnysza, na Pobożanach oraz pod Sąchockiem zaś Władymir żyzne ziemie na południe od Przasnysza. Potomkami Władymira mają być hrabiowie Krasińscy oraz Szczucy, Rembowscy, Łanieccy i Pieniccy. Po Romanie miało zaś być liczne potomstwo, które dzięki nadaniom kolejnych książąt mazowieckich rozprzestrzeniło się nie tylko po powiecie przasnyskim, ale też i po wschodnim Mazowszu, Podlasiu i ziemi radomskiej.

W XVI w. pod wpływem kultury antycznej oraz ożywionych kontaktów polskiej szlachty z dworem węgierskim, na którym panował podówczas król Mathias Korwin-Hunyady, powstała tzw. rzymsko-węgierska legenda Korwinów. W jej myśl najdawniejszym przodkiem rodu Ślepowronów miał być rzymski konsul żyjący w I w. n.e. Valerius Messala Corvinus, który podbił naddunajskie krainy. Tam też osiedlili się jego potomkowie, którzy we wczesnym średniowieczu podzielili się na dwie gałęzie: węgierską i polską. Przedstawicielem węgierskiej miał być ród Hunyadych (pieczętujących się herbem Korwin, na którego tarczy widnieje kruk). Natomiast założyciel polskiej gałęzi miał ożenić się z panną z rodu Pobogów, i z połączenia herbów małżonków powstał nowy herb Ślepowron. Stąd też i Święcicki pisząc o Romanach wspomniał o rzekomym rzymskim ich pochodzeniu. Zapewne od owego Romana żyjącego w połowie XIII w. wzięła się i nazwa wsi Romany położonej w parafii krzynowłoskiej. Potomkowie zaś jego na niej dziedziczący brali najpierw nazwisko de Romany, a od końca XV w. Roman.

Metryka Księstwa Mazowieckiego z początku XV w. (1420-1433) wymienia wielokrotnie kilkunastu ówczesnych przedstawicieli tego rodu. Są to: Arnold, Bujno, Dobiesław, Jakub, Jasiek, Jaszczołd, Krystyn, Marcin, Mikołaj, Myślibor, Nadbór, Paweł, Piotr, Samson, Stanisław, Tyburcy, Władymir, Wszebor i Zdzisław. Z tych dokumentów wynika, że prowadzili oni bardzo aktywną działalność osadniczą. Najstarsze zachowane wzmianki dotyczą około 1414 r. wówczas to książę Janusz Starszy nadał Arnoldowi i Zdzisławowi de Romany 60 włók nad rzeczką Słucz w ziemi wiskiej oraz Cypryanowi i Mikołajowi de Romany herbu Bujno (Ślepowron) 20 włók koło rzeki Kubry także w ziemi wiskiej. Ci zaś założyli dwie wsi Cyprki i Mikuty (par. Przytuły). Następnie Zdzisław de Romany darował swe części w Romanach w ziemi ciechanowskiej bratankowi Jaszczołdowi de Romany. Podobnie postąpił Nadbór de Romany, przekazując swe części Wszeborowi i Piotrowi de Romany. W 1422 r. Andrzej de Romany darował swe części Wszeborowi, Piotrowi i Nadborowi de Romany. Przed 1424 r. Romani dostali kolejne nadania na dobra położone w ziemi wiskiej - 10 włók u źródel rzeczki Stok (późniejsza wieś Kielany) dla Bujno de Romany, 40 włók zwanych Obryte u źródel rzeczki Białystok (późniejsza wieś Obrytki) dla Stanisława de Romany, 30 włók po obu brzegach Wissy (późniejsza wieś Radziłów) dla Władymira de Romany, 20 włók nad Wissą przy ujściu rzeczki Skiejtowstoku (późniejsza wieś Wąsosz) dla Jana de Romany. W 1424 r. Myślibór de Romany nabył 10 włók w miejscu zwanym Zalesie nad rzeczką Chmielanką od Stanisława i Mroczesława de Czaplice. W 1426 r. Jasiek, Tyburcy, Samson, Jakub i Mikołaj sprzedali 30 włók nad rzeką Mały Brok w ziemi nurskiej Piotrowi de Czampkowo i Janowi de Skarzyno, po czym otrzymali od księcia Janusza nadanie na 100 włók nad Klimaszewicą w ziemi wiskiej. W 1428 r. Zdzisław de Romany nabył 5 włók nad Miedżwiadą w powiecie wiskim. W 1428 r. Krystyn de Romany zeznał części swe w Romanach Dobiesławowi de Romany. W latach 1430-33 Nadbór de Romany rozliczał się z podziału majątkowego ze swym rodzeństwem - Dobiesławem, Pawłem, Marcinem, Wichną, Anną i Katarzyną - z części Romanów krzynowłoskich oraz 10 włók w powiecie wiskim. W 1435 r. Zdzisław i Arnold de Romany zeznali swe części ojcowskie w przasnyskich Romanach Dobiesławowi, Pawłowi i Marcinowi de Romany. W 1438 r. Krzysztof de Romany sprzedał 11,5 włóki nad Słuczą w ziemi wiskiej. W następnych latach Romani otrzymali jeszcze kilka dalszych nadań od książąt mazowieckich, ale opiewały one już tylko na dobra w powiecie przasnyskim przylegajace do Roman tj. - Złotokierz (w 1451 r. dla Mikołaja i Jakuba de Romany synów Jaśka), Powije (w 1451 r. dla Wszebora i Piotra de Romany, w 1471 r. dla Piotra oraz Bronisza, Marcina, Pawła i Jana de Romany synów Wszebora) i Oględa (w 1451 r. dla Jana, Krystyna i Mikołaja de Romany-Powije synów Andrzeja).

Stąd więc widać, że Romani podzielili się na dwie główne linie: przasnyską i wiską. Ta druga miała swe główne gniazdo we wsi parafialnej zwanej Romany w ziemi wiskiej. Parafię tą ufundowali w 1420 r. Zdzisław i Arnold de Romany. Niestety książę Władysław I nie potwierdził nadań swego stryja księcia Janusza Starszego dla rodu Romanów. W 1435 r. Zdzisław de Romany otrzymał w swych dobrach jedynie wójtostwo dziedziczne z 6 włókami. Reszta dóbr stała się własnością rodu Łosiów herbu Dąbrowa.

Przasnyska linia natomiast rozbita była na trzy grupy. Grupa południowa obejmowała dobra położone u źródeł rzeczki Oględy i obejmowała wsie znajdujące się w parafii Krzynowłoga Mała: Romany-Fuszki, Romany-Górskie, Romany-Janowięta, Romany-Kosiorki, Romany-Misie, Romany-Powije, Romany-Rzytki, Romany-Wszebory, Romany-Zdrzyski i Romany-Złotokierz. Grupę zachodnią stanowiła wieś Romany-Zalesie (te same Zalesie nabyte w 1424 r. przez Myślibora de Romany) w parafii Krzynowłoga Mała położona. Trzecia grupa - północna przynależy do Krzynowłogi Wielkiej i rozciąga się wzdłuż rzeczki Krzynowłogi czyli Ulatówki. Znajdują się tu: Romany-Borki, Romany-Janki, Romany-Karcze, Romany-Sędzięta, Romany-Ślepowrony, Romany-Zajki oraz Romany-Skierki (dziś niesłusznie nazwaną Skierkowizna).Warto zwrócić tu uwagę, że nazwa Romany-Ślepowrony dodatkowo podkreśla przynależność herbową tego rodu.

W połowie XVII w. kilku Romanów z Roman-Górskich przeniosło się do Wielkopolski tworząc nową linię rodu.

W 1648 r. Jan Roman podsędek ziemi ciechanowskiej z ciechanowską, a Jakub Achacy Roman, poseł wiski i dworzanin królewski z wiską podpisali elekcję Jana Kazimierza, w 1697 Adam, Alexander, Franciszek, Marcin de Romany, dwóch Mateuszów, Piotr, Stanisław, dwóch Szymonów, Tomasz, Walenty, trzech Wojciechów, Wojciech de Czarne i Wojciech de Romany Romani z ciechanowską – Augusta II, a w 1764 r. Antoni i Józef Romani z ciechanowską – Stanisława Augusta.

Z tego rodu pochodzili: Jan dziedzic Grójca, poborca ciechanowski w 1618 r., miecznik ciechanowski w 1620 r. Jan Roman podsędek ciechanowski 1634-1643. Wojciech Roman wojski sandomierski w 1641 r., Bogusław Roman wojski łomżyński. Jan Roman podstoli wiski. Wojciech Roman łowczy łomżyński 1651-1666. Kazimierz Roman z Czaplice-Kurki skarbnik wyszogrodzki w połowie XVIII w. Michał Roman wojski zawkrzeński i Paweł Roman komornik ziemski ciechanowski synowie Władysława z Romany-Skierki i Romany-Zajki i Rozalii z Kijewskich cześnikówny bracławskiej, zamieszkali w powiecie latyczowskim w 1780 r. Placyd Roman (z gałęzi na Romanach-Misiach, -Fuszkach i - Kosiorkach), szambelan Jego Królewskiej Mości w 1791. Dwóch synów powyższego: Wiktor (*1785 +1847) i Seweryn (*1788) zasłużeni oficerowie napoleońscy. Z linii wielkopolskiej: Jan Roman (prawnuk Sebastyana dziedzica Romany-Górskie i Anny z Gadomskich) - w latach 1726-1752 ksiądz sekretarz kapituły metropolitalnej gnieźnieńskiej. Z nieustalonej linii: Jakub Roman (+1717) gubernator i komendant miasta i fortecy Zamość, pułkownik JKM.

Przed Heroldią Królestwa Polskiego w latach 1837-1860 swego szlachectwa dowodzili: Andrzej, Antoni i Apolinary synowie Franciszka i Magdaleny z Kobylińskich, Tadeusz i Teofil synowie Józefa oraz Antoni syn Józefa, wszyscy z Romany-Sędzięta, Józef syn Baltazara, Apolinary syn Franciszka, Ignacy syn Michała pochodzący z Krajewa, oraz synowie jego Julian i Wincenty, Michał syn Piotra, następnie dziedzice Romany-Fuszki tj. Antoni, Błażej i Kazimierz synowie Jakuba i Maryanny z Zaleskich, Grzegorz syn Wojciecha i Franciszek syn Szymona; oraz z Romany-Skierki i Romany-Zajki: Mikołaj i Konstanty synowie Jana oraz Eustachy syn Alexandra.     

Romani, bardzo rozgałęzieni już w średniowieczu, w wiekach późniejszych byli właścicielami folwarków i cząstek szlacheckich po większości parafii powiatu przasnyskiego, a także i okolicznych powiatów. W 1676 r. w samych małokrzynowłoskich Romanach było 22 dziedziców tego nazwiska.

Romani po dziś dzień należą do jednego z najliczniejszych rodów na terenie przasnyskiego. W 1990 r. 275 osób o nazwisku Roman zamieszkiwało teren wojewó

dztwa ciechanowskiego, 324 – ostrołęckiego, a 322 - olsztyńskiego. Łącznie stanowiło to 16% osób noszących to nazwisko w Polsce.

 

 

RUDZIŃSKI (Rudzieński) [Rudzińscy, Rudzińska, Rudziniak, Rudzinianka]. Wsie gniazdowe: Rudno-Czachy, Rudno-Kadzie Stare (czyli Rudno-Jeziorowe czyli Rudno Wielkie), Rudno-Kmiece Adamowe, Rudno-Kosiły, Rudno-Stradniki. Mają być herbu Prus 3 (na tarczy dwudzielnej w słup czerwono-błękitnej w polu pierwszym kosa srebrna barkiem w prawo, ostrzem w dół, u góry złączona z połową takiej samej podkowy, na których zaćwieczony półtorakrzyż złoty bez dolnego lewego przewiercia). Przezwisko: Orczyk.

Pierwotnie Rudno było wsią książęcą, która po 1428 r. została rozdana szlachcie. Najstarsze wzmianki: w 1415 r. zarządcami tych dóbr byli bracia Maciej, Włost, Andrzej i Paweł. W 1428 r. bracia Włost i Maciej de Rudno, zarządcy wsi książęcej otrzymali od księcia Janusza 6 włók lasu pomiędzy wsiami Rudnem, Krzynowłogą, Łojami i Morawami (miejsce to ponoć nazwane zostało Dobrzyjałowem). Zaś w 1442 r. książę Bolesław IV nadal dalsze 7 włók w Rudnie Andrzejowi i Wszeborowi de Rudno. W 1446 r. tenże sam książę nadal dobra swe Rudno Mikołajowi Zarembie na prawie niemieckim (z podatkiem 4 gr. od łanu) zwalniając go z innych opłat i zezwalając mu na polowania na wszelką zwierzynę i ptactwo z wyjątkiem żbików, tarpanów i sokołów. W 1451 r. Mikołaj Zaremba de Rudno zamienił 1 włókę chełmińską w Rudnie koło granicy dobrzyjałowskiej na 2 włóki chełmińskie wójtowskie należące do Andrzeja i Wszebora de Dobrzyjałowo również w Rudnie położone, dopłacając do tego 20 kóp groszy. W latach późniejszych wzmiankowany jako właściciel tej wsi jest Stanisław de Rudno. W 1479 r. toczył on spory ze Ściborem plebanem małokrzynołoskim, w 1483 r. rozliczał się ze swą żoną Elżbietą córką Marcina Strusia de Przewodowo, a w 1484 r. procesował się z Mateuszem plebanem węgierskim. W tymże roku 1484 r. Jan i Piotr de Rudno oraz ich siostry Krystyna i Świątka mieli sprawę z Marcinem Górskim, a w 1507 r. Piotr de Rudno z synem swym Adamem toczyli spór z Mateuszem plebanem węgierskim. W 1518 wzmiankowany jest Andrzej Rudziński.

W 1697 r. Andrzej, Adam, Bartłomiej, Jacek, Jan, Kazimierz, Stanisław i Władysław Rudzińscy podpisali z ziemią ciechanowską elekcję Augusta II.

W 1772 r. przed sądem ziemskim witebskim Maciej Rudziński porucznik regimentu wielizkiego, w czwartym pokoleniu potomek Karola Rudzinskiego-Orczyk dziedzica dóbr Uroczyszcze i Rudno-Kmiece w ziemi ciechanowskiej, parafii krzynowłoskiej wywiódł się ze szlachectwa z herbem Prus 3 czyli Nagody, powołując się na rzekome wspólne pochodzenie z Rudzińskimi z ziemi czerskiej. Również z tym herbem wywiodło się przed Heroldią Królestwa Polskiego w latach 1839-1861 kilku Rudzińskich zamieszkałych w okolicach Przasnysza i Mławy (Antoni, Józef, Paweł i Franciszek dziedzice Giedni w pow. mławskim synowie Mikołaja i Katarzyny z Tyszków, pochodzący z Krępy: Józef i Władysław synowie Walentego i Maryanny z Grzybowskich, Mikołaj dziedzic Nosarzewa). Natomiast Heroldia odrzuciła podania Leona Rudzińskiego z Borowe-Chrzany i Józefa Rudzińskiego z Krajewa-Kłódek.

W II połowie XVII w. Rudzińscy zamieszkiwali Borowe-Chrzany, Brzeski-Kołaki, Gadomiec-Jędryki, Rudno-Jeziorowe i Rudno-Kosiły.

Pod koniec XVIII w. Rudzińscy byli dziedzicami części w Borowych-Chrzanach, Borowych-Grykach, Chodkowie-Biernatach, Gadomcu-Jędrykach, Rudnie-Jeziorowym i Rudnie-Kosiłach. W XIX w. pojawili się także w Brzozowie-Majach, Chmieleniu Wielkim, Cichowie, Gadomcu-Trojanach, Krajewie-Kłódkach, Olszewcu, Tańsku-Grzymkach, Żabokliku Wielkim. Po dziś dzień licznie zamieszkują parafię Krzynowłogę Małą i jej okolicę.

Choć jest to nazwisko dość popularne, to jednak można odnotować, że w 1990 r. 339 osób o nazwisku Rudziński zamieszkiwało teren województwa ciechanowskiego, 166 – ostrołęckiego, a 417 - olsztyńskiego. Łącznie stanowiło to 14% osób noszących to nazwisko w Polsce.

W 2001 r. Bogdan Jarosław Rudziński z Nidzicy, potomek Franciszka Rudzińskiego, dziedzica części Krajewa-Kłódek pod koniec XVIII w., założył “Stowarzyszenie Rudzińskich h. Prus III z Ziemi Ciechanowskiej”, którego to stowarzyszenia, mam zaszczyt być członkiem honorowym.

 

 

WAWROWSKI - wyrzuciłem. Informacje były błędne! Zasugerowałem się Wittygiem, a to ród z Ziemi Zawkrzeńskiej, który jak na złość w XVIII w. pojawił się w parafii Krzynowłoga Mała. Zainteresowanych Wawrowskimi przepraszam.

 

 

 

ZALESKI (Zalewski) [Zalescy, Zaleska, Zalesiak, Zalesianka]. Wieś gniazdowa: Romany-Zalesie. Nieznany jest to ród heraldykom (podobnie zresztą jak i dwa inne o tym samym nazwisku, żyjące nieopodal, tj. Zalescy z Chrostowa-Zalesie w parafii Czernice-Borowe oraz Zalescy z Zalesia w ziemi różańskiej). Jednakże stare księgi sądowe przasnyskie oraz XVIII i XIX-wieczne metryki parafii Krzynowłoga Mała dowodzą, że na tej wsi dziedziczyli właśnie Zalescy. Zapewne jest to gałąź Romanów herbu Ślepowron (w polu błękitnym podkowa srebrna z takimże zaćwieczonym krzyżem kawalerskim, na którym kruk czarny z pierścieniem złotym w dziobie), która dla wielkiego rozrodzenia tychże, by się móc odróżniać, przyjęła nazwisko Zaleskich.

W 1697 r. Andrzej, Jakub, Michał, Stanisław, Tomasz oraz dwóch Wojciechów Zaleskich podpisało z ziemią ciechanowską elekcję Augusta II.

W 1676 r. Adam, Bartłomiej, Zygmunt i Maciej Zalescy dziedziczyli na Romanach-Zalesiu, a Jakub – na Krajewie-Kłódkach. 

Pod koniec XVIII w. i w XIX w. Zalescy byli dziedzicami cząstek w Chmieleniu, Krajewie-Kłódkach, Krajewie-Wielkim, Morawach-Wielkich i Romanach-Zalesiu.

W 1839 r. Heroldia Królestwa Polskiego odrzuciła podanie o zatwierdzenie w szlachectwie Piotra Zaleskiego z Brzeski-Kołaki.

Po dziś dzień zamieszkują parafią małokrzynowłoską. W 1990 r. 42 osoby o nazwisku Zaleski zamieszkiwało teren województwa ciechanowskiego, a 41 – ostrołęckiego. Łącznie stanowiło to 2% osób noszących to nazwisko w Polsce.

 

 

ZBROCH (Zbroth). Gniazdo ich pierwotnie zwało się Zbrochy, potem Ostrowe-Zbrochy. Ponoć są herbu Jasieńczyk (w polu błękitnym klucz złoty w słup, zębem do góry). Zbrochowie podpisali z ziemią ciechanowską elekcje królewskie w latach 1632 i 1697. Norbert Zbroch występuje w 1769 r. w grodzie ciechanowskim jako plenipotent Franciszka Alexandra Podoskiego starosty bobrownickiego. Potem o nich głucho. Obecnie nikt o tym nazwisku nie mieszka na Północnym Mazowszu.

 

 

 

 

 

 

CHAMIER (nieprawidłowo Szamyer, Szamier). Opisując gniazdową szlachtę małokrzynowłoską, warto również wspomnieć o rodzie Chamierów.

Jest na Pomorzu w dawnym księstwie bytowsko-lemborskim wieś Trzebiatkowo. Stanowi ona gniazdo Trzebiatowskich używających przezwisk Chammer, Jutrzenka, Młotk, Półpanek, Żmuda. Wedle Adolfa J. Parczewskiego Chammer (pisany też Chamer, Chammir, Hamir) to nieortograficzna pisownia słowa Hammer co w większości jezyków germańskich oznacza młotek. W swym dziele "Szczątki kaszubskie" wyjaśnia on: "jedna gałąź osiadłych pierwotnie w Trzebiatkowach Młotków z niemiecka musiała zarywać i pod tym wpływem stara ich słowiańska nazwa została przetłumaczona na Chamer. Z czasem nazwisko przerobiono na Chamier, co później dało początek nieuzasadnionej niczym tradycyi genealogicznej o francuskiem pochodzeniu starej rodziny kaszubskich zagonowców".

Natomiat Edward Breza twierdzi, że przezwisko Chamier pochodzi od staropolskiego imienia Kanimir i pierwotnie używały go rody Borzyszkowskich, Ciemińskich, Gliszczyńskich, Kamińskich i Trzebiatowskich.

W każdym bądź razie w XVIII w. owi Chamierowie stali się już gorliwymi Prusakami i pisali się Herren von Chamier. Przed 1804 r., jeden z nich, Jacob Friedrich von Chamier (*ok.1783 +1810) przybył (zapewne jako pruski urzędnik) do parafii Krzynowłoga Mała. Tu ożenił się z Antoniną Czaplicką dziedziczką znacznej części Ostrowych-Dylów (w 1846 r. część ta była wyceniona na 27.000 złp.) córką Jakuba, dziedzica Ulatowo-Adamy, burgabiego grodzkiego ciechanowskiego. W sześć lat po ślubie Jacob Friedrich zmarł pozostawiając dwoje dzieci - Wiktoryę (*1807) i Tomasza Adama (*1809). Tenże Tomasz Adam pisany już Szamyer (co wskazuje, że rzeczywiście nazwisko to czytane było z francuska), dziedzic na Ostrowych-Dylach dwukrotnie wchodził w związki małżeńskie: najpierw z Katarzyną Krajewską, a potem z Franciszką Chmielińską, z których to żon przyszło łącznie na świat 20-ro dzieci! Potomstwo po nich (z nazwiskiem Szamier) mieszka dziś m.in. w Masiaku (par. Krzynowłoga Mała). Wedle pruskich herbarzy herbem Chamierów ma być Kotwica.

 

 

Spisy nazwisk szlachty w parafii Krzynowłoga Mała z 1676, 1781 i 1847 r.

 

W 1676 r.


Bobiński, Bogdański, Borowy, Bystry, Chmielewski, Chmieliński, Cichowski, Czaplicki, Czarzasty, Dembiński, Demby, Domanowski, Dzierzgowski, Gadomski, Grabowski, Grochowski, Gutowski, Humięcki, Kakowski, Kawiecki, Kołakowski, Kowalewski, Koziebrodzki, Krajewski, Leszczyński, Łazowy, Łączyński, Łojewski, Morawski, Nieborski, Olszewski, Ostrowski, Płoski, Poniatowski, Rapacki, Roman, Rudziński, Słabogórski, Smoleński, Ślubowski, Ulatowski, Wasiłowski, Zaleski, Zembrzuski, Żaboklicki, Żebrowski.



W 1781 r.


Bobiński, Borkowski, Borowy, Bystry, Chmielewski, Chmieliński, Cichowski, Czaplicki, Czarzasty, Demby, Dzieliński, Gadomski, Janowski, Kakowski, Kawiecki, Konarski, Kosmowski, Kozłowski, Krajewski, Łazowy, Łączyński, Łojewski, Młodzianowski, Morawski, Nosarzewski, Olszewski, Ossowski, Ostrowski, Osuchowski, Pepłowski, Płoski, Podoski, Pszczółkowski, Purzycki, Rapacki, Roman, Rudziński, Smoleński, Smoszewski, Sopoćko, Szczepkowski, Szymanowski, Tański, Tylicki, Zaleski, Żbikowski, Zembrzuski, Żerański, Żmijewski



W 1847 r.:


Borkowski, Borowy, Bóbr, Chamier, Chmielewski, Chmieliński, Cichowski, Czaplicki, Czarzasty, Demby, Dzieliński, Gadomski, Głodkowski, Grabowski, Kakowski, Kamiński, Kawiecki, Konarski, Kosmowski, Kozłowski, Krajewski, Kruszewski, Krzykowski, Łączyński, Łojewski, Majewski, Morawski, Olszewski, Orłowski, Ossowski, Ostrowski, Perzanowski, Pszczółkowski, Purzycki, Rapacki, Roman, Rudziński, Smoleński, Szczepkowski, Tański, Waśniewski, Wolski, Zakrzewski, Zaleski, Żaboklicki, Żerański, Żmijewski




Bibliografia.

 

Boniecki                      Adam Boniecki „Herbarz Polski", Warszawa 1901-1913

Breza                           Edward Breza "Pochodzenie przydomków szlachty pomorskiej", Gdańsk 1986.

Brodzicki                     Czesław Brodzicki "Początki osadnictwa Wizny i ziemi wiskiej", W-wa 1994.

CGW                          Ciechanowskie Grodzkie Wieczyste, AGAD

Czajkowski                 Franciszek Czajkowski „Regestr diecezjów”, mf nr 7679, Biblioteka Narodowa

Dunin-Borkowski        J.S. hr. Dunin-Borkowski „Spis nazwisk szlachty polskiej”, Lwów 1887

Dz. Maz.                     "Dzieje Mazowsza do 1526 r." pod red. A. Gieysztora, W-wa 1994.

DzUWPł.                     Dziennik Urzędowy Województwa Płockiego

Kk AHŚM                  Katalog kartkowy Atlasu Historycznego Średniowiecznego Mazowsza, IH PAN 

Kmhist                         A. A. Pszczółkowski, str. internetowa: akson.sgh.waw.pl/~apszczol/kmhist.htm

Kossakowski               K. hr. Kossakowski "Monografie historyczno-genealogiczne", W-wa 1859-1872.

KRSW                        Komisja Rządowa Spraw Wewnętrznych sygn. 6559 i 6560, AGAD

M. Ks. Maz.                Metryka Księstwa Mazowieckiego.

Metr.KM.                   Metryki parafii rzym.-katol. w Krzynowłodze Małej, AD Płock, AP Pułtusk

Niesiecki                     Kacper Niesiecki "Herbarz Polski", wydanie II, Lipsk 1839-1845

Paprocki                      Bartosz Paprocki "Herbarz rycerstwa polskiego", Kraków 1584.

Parczewski                  Adolf Parczewski "Szczątki kaszubskie w prowincji pomorskiej", Poznań 1896.

Pawiński                      A. Pawiński "Źródła dziejowe - Polska w XVI w.", tom 16: "Mazowsze" , 1875.

Piekosiński                  Franciszek Piekosiński "Herbarz szlachty prowincji witebskiej", Kraków 1898.

Pietruski                      Oswald Pietruski "Elektorów poczet", Lwów 1845.

Poczet galic.                "Poczet szlachty galicyjskiej i bukowińskiej", Lwów 1857.

PSB                            „Polski Słownik Biograficzny”, pr. zbiorowa, 1935-  .

PZW                           Przasnyskie Ziemskie Wieczyste, AGAD

RPPW                         Regestr pogłównego prowincji wielkopolskiej 1674, mf. nr 1856, Bibl. Narodowa

Rola szl.                       „Rola szlachty mazowieckiej w kształtowaniu...”, pr. zbiorowa, Ciechanów 2000

Rymut                          K.Rymut „Spis nazwisk współcześnie w Polsce używanych”, Kraków 1992-1994

Semkowicz                  Wł. Semkowicz "Wywody szlachectwa w Polsce XIV-XVII w.", Lwów 1913.

SGKP                         "Słownik geograficzny Królestwa Polskiego" , Warszawa 1880-1902.

Spis szl.                       "Spis szlachty Królestwa Polskiego", Warszawa 1851-1854.

Szkice                         A. A. Pszczółkowski „Szlachta przasnyska w poł. XIX w. Szkice”, W-wa 2000

Teki Dw.                     Teki Włodzimierza Dworzaczka 1.2.0. CD-ROM, Kórnik 1997.

Uruski                         Seweryn hr. Uruski "Rodzina. Herbarz szlachty polskiej", Warszawa 1904-1938.

Wittyg                         Wiktor Wittyg „Nieznana szlachta polska i jej herby”, Kraków 1908

Wiel. rkps.                   Wojciech Wielądko "Genealogia Romanów h. Ślepowron", ok.1810, AGAD

Wielądko                     Wojciech Wielądko "Heraldyka szlachty polskiej", Warszawa 1792-1798

Zesz. Ostr.                   Zeszyty Rodziny Nieczuja-Ostrowskich i Rodzin Spokrewnionych, W-wa 1994

Ziemianie                     „Ziemianie polscy XX wieku”, pr. zbiorowa, DiG, Warszawa 1995-