Zebrał i opracował:
Adam A. Pszczółkowski
Wróć
do strony głównej:
SZLACHTA ZIEMI WISKIEJ
Ziemia
Wiska miała obszar 1420 km2. Były to
północno-wschodnie krańce Mazowsza, sięgające aż po
Puszczę Dybła i biebrzańskie błota. Innymi słowy -
kompletne odludzie. W skład tej ziemi wchodziły 3 powiaty: wiski,
radziłowski i wąsoski, ze stolicami w grodach
książęcych (królewskich): Wizna, Radziłów i Wąsosz.
Obejmowały one w sobie następujące parafie: Białaszewo,
Burzyn, Drozdowo, Grabowo, Grajewo, Jedwabne, Niedźwiadna, Przytuły,
Radziłów, Słucz, Wąsosz, Wizna oraz części parafii
Dobrzyjałowo, Piątnica i Romany.
Ziemia
Wiska zamieszkała była głównie przez drobną szlachtę.
Największe majątki drobnoszlacheckie znajdowały się na
terenie parafii Grajewo.
Brak na tym terenie
rodów nowych, bowiem Ziemia Wiska została skolonizowana po rozgromieniu
Prusów i Jaćwigów, w przeciągu XV wieku. Kolonizowały ją
rody szlacheckie z ziem: Ciechanowskiej, Różańskiej, Zakroczymskiej,
Nurskiej i Łomżyńskiej. Część z nich
zachowało swe nazwiska. Stąd mamy tu: Bagieńskich, Biedrzyckich,
Chełchowskich, Chojnowskich, Chrzanowskich, Czaplickich, Karwowskich,
Konopków, Kossakowskich, Kownackich, Łempickich, Modzelewskich,
Pieńkowskich, Żelechowskich, Żebrowskich... Część
przyjęła nowe nazwiska od imion, przezwisk, herbów, nazw terenowych.
Tak, więc, tutejsi Gadomscy zwą się Gardockimi, Kołakowscy
- Jeziorkowskimi i Raciborskimi, Romani - Mikuckimi, Ciprskimi,
Kiliańskimi (od Mikołaja, Cypriana i Kiliana Romanów) oraz Obryckimi,
Zakliczewscy - Drozdowskimi i Niewodowskimi, Kobylińscy -
Burzyńskimi, Drążewscy - Czarnowskimi i Mazowskimi,
część Kownackich - Grodzanowskimi i Rydzewskimi, itd.
Spośród
miejscowych rodów większe znaczenie mieli Grajewscy, Jeziorkowscy,
Kuberscy, Ławscy (aż do czasu ich emigracji do Inflant w 1680 roku),
Szczuki, Wagi oraz niektóre gałęzie Kossakowskich. W XVIII wieku
nabyli tu ogromne majątki, a za tym i znaczenie Wilczewscy herbu Trzy
Radła z Prus pochodzący.
Dzieje poszczególnych rodów szlachty wiskiej
współcześnie badają następujące osoby:
Janusz Przemysław Ramotowski.
Wittelsheim, Alzacja. Francja [Ramotowski], http://dzieci.best.pl/Suwalki/k_ramotowski/,
Ramotowskir@aol.com
[Nie stój, nie czekaj, dopisz się do
tej listy!!!]
!!!WSZELKIE UZUPEŁNIENIA I SŁOWA OSTREJ KRYTYKI MILE
WIDZIANE!!!
SPIS
RODÓW ZIEMI WISKIEJ
|
nazwisko |
oboczność |
gniazdo |
przysiółki |
parafia |
herb |
przezwisko |
|
Bagieński
I |
|
Bagienice |
|
Wąsosz |
Ślepowron |
|
|
Bagieński
II |
|
Bagienice |
Dobrzyca,
Golanki |
Grabowo |
|
|
|
Bagieński
III |
|
Bagienice-Klimki |
|
Romany |
Półkozic |
|
|
Barwikowski |
|
Barwiki |
|
Przytuły |
Bończa |
|
|
Biedrzycki |
|
Biodry-Falki |
|
Burzyn |
Rawicz |
|
|
Boczkowski |
|
Boczki-Świdrowo |
|
Grajewo |
Dąbrowa |
|
|
Bogusz |
|
Bogusze-Rypałki |
|
Grajewo |
Trzaska |
|
|
Borawski |
|
Borawskie |
1)
Dobki; 2)
Witynie; 3) a
Wissa |
1)
Przytuły, 2)
Jedwabne, 3)
Radziłów |
Cholewa |
|
|
Brodowski |
|
Brodowo
a Wissa |
|
Radziłów |
Łada |
|
|
Bronakowski |
Brudnak,
Bronak |
Brudnaki |
Olki,
Piotrasze |
Jedwabne |
Brudne
Misy |
|
|
Brzostowski-Nadbór |
|
Brzostowo-Nadbory |
|
Burzyn |
Bielizna |
|
|
Brzostowski-Siestrzanek |
|
Brzostowo-Siestrzanki |
|
Burzyn |
Kościesza |
|
|
Budny |
|
Budne |
|
Białaszewo |
Jastrzębiec |
|
|
Bukowski |
|
Bukowo |
Wielkie,
Małe |
Słucz |
Abdank |
|
|
Burzyński |
|
Burzyn |
|
Burzyn |
Modzele |
|
|
Bzura |
|
Bzury-Jeż |
|
Wąsosz |
Lis |
|
|
Chełchowski |
|
Chełchy |
|
Niedźwiadna |
Lubicz |
|
|
Chojnowski |
|
Chojnowo |
1)
Różańsk, 2)
b.n. |
1)
Grajewo, 2)
Niedźwiadna |
Łada |
|
|
Chrostowski |
|
Chrostowo |
|
Jedwabne |
Ślepowron |
|
|
Chrzanowski |
|
Chrzanowo |
Dusze,
Nadolne, Wypychy |
Przytuły |
Złotogoleńczyk |
|
|
Chyliński |
|
Chyliny |
Kąty,
Wity |
Burzyn |
Jastrzębiec |
|
|
Cwaliński |
|
Cwaliny-Dołęgi |
|
Dobrzyjałowo |
Cwalina |
|
|
Cyprkowski |
Ciprski |
Cyprki-Rożyńsko |
|
Grajewo |
Ślepowron |
|
|
Czaplicki |
|
Czaple |
|
Słucz |
Suchekomnaty |
|
|
Czarnowski |
Ciarnowski |
Czarnowo |
Czarnówko |
Niedźwiadna |
Grabie |
|
|
Czerwonka |
|
Czerwonki |
|
Radziłów |
Półkozic |
|
|
Danowski |
|
Danowo |
|
Wąsosz |
Krzywda
? |
|
|
Dąbrowski-Szostak |
|
Szostaki |
|
Burzyn |
Dąbrowa |
|
|
Dobrzycki |
|
Dobrzyce-Jaszczurki |
|
Grabowo |
Abdank |
|
|
Dobrzyjałowski |
|
Dobrzyjałowo |
|
Dobrzyjałowo |
Lubicz |
|
|
Doliwa |
|
Doliwy |
|
Przytuły |
Doliwa |
|
|
Dołęga |
|
Dołęgi |
|
Niedźwiadna |
Dołęga |
|
|
Drozdowski |
|
Drozdowo |
|
Drozdowo |
Modzele |
|
|
Dzierżanowski |
|
Dzierżanowo |
|
Drozdowo |
Gozdawa |
|
|
Gacki |
|
Gackie |
|
Białaszewo |
Łada |
|
|
Gałąska |
Gałąskowski |
Milewo-Gałązki |
|
Niedźwiadna |
Junosza |
|
|
Gardocki |
|
Gardoty |
|
Romany |
Rola |
|
|
Glinka-Janczewski |
|
Glinki |
|
Słucz |
Trzaska |
|
|
Godlewski |
|
Godlewo-Czarnystok |
|
Wąsosz |
Bończa |
|
|
Górski |
|
Góry-Kawałki |
|
Wąsosz |
Dąbrowa
? |
|
|
Grajewski |
|
Grajewo |
|
Grajewo |
Gozdawa |
|
|
Grądzki
I |
|
Grędy |
Michały,
Możdżenie, Stawiane, Pasichy, Kiełbasy |
Wąsosz |
Pomian |
|
|
Grądzki
II |
|
Grądy |
|
Jedwabne |
Cwalina,
Łada |
|
|
Grodzanowski |
|
Kownaty-Grodzanowo |
|
Dobrzyjałowo |
Suchekomnaty |
|
|
Grzymkowski |
|
Grzymki |
|
Romany |
Rawicz |
|
|
Gutowski |
|
Guty |
1)
Biała Biel, Kawałki; 2)
Wyłudzino |
1)
Wąsosz, 2)
Dobrzyjałowo |
Jeziora |
|
|
Jaczyński |
|
Jaki-Ponikłystok |
|
Słucz |
Dąbrowa |
|
|
Janczewski |
|
Janczewo |
Jakusze,
Święchy |
Jedwabne |
Lubicz |
|
|
Jarnutowski |
Jarmułtowski |
Jarnuty |
|
Wizna |
Prus
I |
|
|
Jedwabiński |
|
Jedwabne |
|
Jedwabne |
Trzywdar |
|
|
Jeziorkowski |
|
Jeziorko |
|
Piątnica |
Kościesza |
|
|
Jurski |
|
Jurzec |
Wielki,
Mały |
Dobrzyjałowo |
Złotogoleńczyk |
|
|
Kaim |
|
Kajmy |
|
Jedwabne |
Grzymała |
|
|
Kamiński |
|
Kamińskie-Łubiane |
|
Grabowo |
|
|
|
Karwowski |
|
Karwowo |
1) a
Wissa; 2)
Stryjaszki, Wszebory, Kubrzane, Pawełki, Polkowo, Byczki, Zabłocie |
1)
Radziłów, 2)
Jedwabne |
Cwalina |
|
|
Kiliański |
Kilian |
Kiliany |
|
Wąsosz |
Ślepowron |
|
|
Klimaszewski |
|
Klimaszewnica |
|
Białaszewo |
Dąbrowa,
Suchekomnaty |
Łukaszczyk |
|
Kokoszka |
|
Kokoszki |
|
Wizna |
Łada |
Prawdopodobnie
wymarli
w XVI wieku |
|
Konieck |
Konieczko |
Koniecki-Rostuszewo |
|
Wąsosz |
|
|
|
Konopka |
|
Konopki |
1)
Chude, Tłuste; 2) a
Wissa; 3)
Błonie |
1)
Jedwabne, 2)
Wąsosz, 3)
Radziłów |
Bielizna |
|
|
Korytkowski |
|
Korytki |
|
Jedwabne |
Mora |
Kaczyk,
Leszczyk |
|
Kossakowski |
|
Kossaki |
1)
Ponikłystok, 2) Turki, Kubra |
1)
Drozdowo, 2)
Jedwabne |
Ślepowron |
|
|
Kossikowski |
Koszykowski,
Kossykowski |
Kossiki |
|
Wizna |
|
|
|
Kotowski |
|
Kotowo |
Kotówko |
Jedwabne |
Łada |
|
|
Kownacki |
|
Kownaty |
1)
Kownacin, 2)
Grodzanowo |
1)
Niedźwiadna, 2) Dobrzyjałowo |
Suchekomnaty |
|
|
Kuberski |
|
Kubra |
|
Przytuły |
Dołęga |
|
|
Kuczewski |
|
Kucze |
Przestrzelce,
Trzcianka, Wielkie |
Jedwabne |
Łada |
|
|
Kurkowski |
|
Kurkowo |
|
Romany |
Lubicz |
Małaszyk |
|
Lipiński-Domastoch |
|
Lipniki-Domastochy |
|
Białaszewo |
Suchekomnaty |
|
|
Lipiński |
|
Lipniki-Modzele |
|
Białaszewo |
Modzele |
|
|
Lisowski |
|
Lisy |
|
Romany |
|
|
|
Ławski |
|
Ławsk |
|
Wąsosz |
Dołęga |
|
|
Łempicki |
|
Łempice |
|
Wąsosz |
Junosza |
|
|
Łepkowski |
|
Łepki |
Duże,
Małe, Marki |
Grabowo |
Przerowa |
|
|
Łękowski |
|
Łekowo |
|
Grajewo |
|
|
|
Łojewski
I |
|
Łoje |
a
Wissa, Drugie |
Przytuły |
Jeziora |
|
|
Łojewski
II |
|
Łojki |
|
Białaszewo |
Junosza |
|
|
Łosowski |
Łoszewski |
Łosowo-Supiestany |
|
Białaszewo |
Prus
III |
|
|
Łubiański |
|
Łubiane |
|
Grabowo |
Grzymała |
Prawdopodobnie
wymarli
w XVI wieku |
|
Makowski |
|
Makowo-Bure |
|
Burzyn |
Jelita |
Bury |
|
Małachowski |
|
Małachowo |
|
Wizna |
|
|
|
Mazewski |
Mazowski |
Mazewo |
Wielkie,
Małe |
Niedźwiadna |
Grabie |
|
|
Męczkowski |
Męćkowski |
Męczki-Sulkowo |
|
Wizna |
Kościesza |
|
|
Mieczkowski |
|
Mieczki |
1)
Czarne, Szczepanowskie; 2) Sucholaski |
1)
Przytuły, 2)
Romany |
Abdank |
|
|
Mikucki |
|
Mikuty |
|
Słucz |
Ślepowron |
|
|
Milewski |
|
Milewo-Skiejtowstok |
|
Wąsosz |
Ślepowron |
|
|
Moczarski |
Mocarski |
Mocarze |
Budne,
Dziubiele, Stare, Bartki, Samełki, Zabłotne, Trojanki |
Burzyn |
Łada |
|
|
Modzelewski |
|
Modzele |
1)
Bielino; 2)
Kiernoski, Wądołowo |
1)
Wąsosz, 2)
Białaszewo |
Modzele |
|
|
Mroczkowski |
|
Mroczki-Kamiennystok |
|
Przytuły |
Kościesza |
|
|
Mścichowski |
|
Mścichy |
1)
Brzozowo, 2)
Jeglówka, Pieniążki |
1)
Białaszewo, 2)
Radziłów |
Ślepowron |
|
|
Niebrzydowski |
|
Niebrzydy |
|
Słucz |
|
|
|
Niecikowski
I |
Miecikowski |
Nieciki-Kamiennystok |
|
Słucz |
Ślepowron |
|
|
Niecikowski
II |
|
Niećkowo |
|
Wąsosz |
Grabie |
|
|
Niedzwiedzki
I |
|
Niedźwiadna |
|
Niedźwiadna |
Przerowa |
|
|
Niedzwiedzki
II |
|
Niedźwieckie-Lodwigowlas |
|
Wąsosz |
Abdank |
|
|
Nieławicki |
|
Nieławice |
Boleścino,
Mrówki |
Wizna |
Trzaska,
Lubicz |
|
|
Niewodowski |
|
Niewodowo |
|
Drozdowo |
Modzele |
|
|
Obrycki |
|
Obryte |
Obrytki |
Romany |
Ślepowron |
Klarczyk,
Ambrozik |
|
Olszewski |
|
Olszewo |
Olszewko |
Romany |
Rawicz |
|
|
Olszyński |
|
Olszyny |
|
Drozdowo |
Cwalina |
|
|
Orlikowski |
|
Orlikowo |
|
Jedwabne |
Trzaska,
Abdank |
|
|
Pieniążek |
|
Pieniążki |
1)
Zalesie; 2)
Rydzewo |
1)
Romany, 2)
Słucz |
Głowa
Bawola |
|
|
Pieńkowski |
|
Pieńki |
1)
Borowe, Głodowo, Grodzisko; 2)
Byliny |
1)
Dobrzyjałowo, 2) Przytuły |
Okuń |
|
|
Polkowski |
|
Karwowo-Polkowo |
|
Jedwabne |
Trzaska |
|
|
Popowski |
|
Popowo-Pruskiestany |
|
Grajewo |
|
|
|
Przestrzelski |
|
Kucze-Przestrzele |
|
Jedwabne |
Ślepowron |
|
|
Przyborowski |
|
Przyborowice |
Wielkie,
Małe, Andrychy |
Grabowo |
Grzymała |
|
|
Raciborski |
|
Racibory |
Dobroniewo,
Jurgi |
Przytuły |
Kościesza |
|
|
Rakowski
I |
|
Rakowo |
Boginie,
Czachy |
Drozdowo |
Trzywdar |
|
|
Rakowski
II |
|
Rakowo-Kienstutowbród |
|
Wąsosz |
Grzymała |
|
|
Ramotowski |
|
Ramoty-Czarnystok |
|
Romany |
Rawicz |
|
|
Rogowski |
|
Pluty-Rogowe |
|
Przytuły |
Kuczaba |
Siejka,
Kubeł, Zbrzeźniak |
|
Roman |
|
Romany |
|
Romany |
Ślepowron |
Tylko
w XV w. Potem
przyjęli nazwiska Mikuckich,
Cyprskich, Obryckich,
Kiliańskich. |
|
Rosochacki |
|
Rosochate |
|
Romany |
Prus
III |
Tylko
w XV w. |
|
Rostkowski |
|
Rostki |
1)
Iłowo, Duże, Jarnołty, Kotowo, Dąbrowa, Boguszki; 2)
Borowe, Świdrówostrów |
1)
Jedwabne, 2)
Romany |
Szeliga |
|
|
Różyński |
|
Flesze-Rożyńsko |
|
Grajewo |
Półkozic |
|
|
Rutkowski |
|
Rutki |
1)
Zaborowo; 2)
Nory |
1)
Wizna, 2)
Burzyn |
Bończa |
|
|
Rybiński |
|
Koty-Rybno |
|
Grajewo |
|
|
|
Rydzewski |
|
Rydzewo |
Pieniążek,
Szlacheckie, a Wissa |
Słucz |
Suchekomnaty |
|
|
Samborski |
Szymborski |
Sambory |
|
Wizna |
|
|
|
Siennicki |
|
Siennickie |
|
Białaszewo |
|
|
|
Siwkowski |
|
Siwki |
|
Romany |
Abdank |
|
|
Słucki |
|
Słucz |
|
Słucz |
Dołęga |
|
|
Sulewski
I |
|
Sulewo-Kownaty |
|
Wąsosz |
Suchekomnaty |
|
|
Sulewski
II |
|
Sulewo-Prusy |
|
Wąsosz |
Prus |
|
|
Supiński |
Szupiński |
Supy-Gręska |
|
Przytuły |
Lubicz |
|
|
Szczuka |
|
Szczuki |
Falisławy,
Marciny, Litwa, Barany, Skaje, Piotrowe, Pawełki |
Wąsosz |
Grabie |
|
|
Szymanowski |
|
Szymany |
|
Słucz |
Prus |
|
|
Ślesiński |
Śleszyński |
Ślasy |
Gręska,
Czachy |
Przytuły |
Grzymała |
|
|
Świderski |
|
Świdry |
1) a
Wissa; 2)
Dobrzyca |
1)
Wąsosz, 2)
Grabowo |
Ślepowron |
|
|
Święcieński |
Świączyński |
Święcienin-Korzeniec |
|
Radziłów |
Suchekomnaty |
|
|
Taraskowski |
|
Taraskowo |
|
Wizna |
|
|
|
Truszkowski |
|
Truszki |
|
Drozdowo |
Drogosław
? |
|
|
Trzaska |
|
Trzaski |
|
Przytuły |
Grzymała |
|
|
Waga |
|
Wagi |
Drożęcin,
Gnaty |
Przytuły |
Prus
I |
|
|
Wądołowski |
|
Koniecki-Wądołowo |
|
Burzyn |
Brudne
Misy |
|
|
Wiązownicki |
|
Wiązownica |
|
Słucz |
Ślepowron |
|
|
Wierciszewski |
|
Wierciszewo |
|
Wizna |
Bielizna |
|
|
Wierzbowski |
|
Wierzbowo |
|
Wąsosz |
|
|
|
Wityński |
|
Witynie |
|
Jedwabne |
|
|
|
Wojsław |
|
Wojsławy |
Turzałąka,
Wielkie, Wojsławki |
Wąsosz |
Przerowa |
|
|
Wyrzykowski |
|
Wyrzyki |
|
Drozdowo |
Ślepowron
? |
|
|
Zaborowski |
|
Zaborowo-Goła
Biel |
|
Wąsosz |
Dąbrowa |
|
|
Zagroba |
|
Zagroby |
|
Przytuły |
Zagroba |
|
|
Zakrzewski |
|
Zakrzewo |
|
Słucz |
|
|
|
Zaleski |
|
Zalesie |
|
Wąsosz |
Trzaska |
|
|
Załuska |
Załoszka |
Załuski |
|
Niedźwiadna |
|
|
|
Żebrowski |
|
Żebrki |
|
Grabowo |
Półkozic |
|
|
Żelechowski |
|
Żelechy |
|
Drozdowo |
Ślepowron |
|
Źródła:
AGAD, Archiwum Skarbu Koronnego, sygn.66 k.1-135.
Regestr pogłównego prowincji wielkopolskiej w
1676 r., Biblioteka Narodowa, Mf.1856.
Franciszek Czajkowski "Regestr diecezjów", ok.1781, Biblioteka
Narodowa, Mf.7679.
Bartosz Paprocki "Herbarz rycerstwa polskiego", Kraków 1584.
Kacper Niesiecki "Herbarz Polski", wydanie II, Lipsk 1839-1845.
Wojciech W. na Wielądkach Wielądko "Heraldyka czyli opisanie herbów szlachty polskiej", Warszawa 1792-1798.
Adam Boniecki "Herbarz Polski", Warszawa 1899-1913.
Seweryn hr. Uruski "Rodzina. Herbarz szlachty polskiej", Warszawa 1904-1938.
Teki Włodzimierza Dworzaczka 1.2.0. CD-ROM, Kórnik 1997.
Czesław Brodzicki "Początki osadnictwa Wizny i ziemi wiskiej na tle wydarzeń historycznych w tym regionie Polski (do 1529 roku)", Warszawa 1994.
"Słownik geograficzny Królestwa Polskiego", Warszawa 1880-1902.