Zebrał i opracował:

Adam A. Pszczółkowski

apszczol@sgh.waw.pl

 

Wróć do strony głównej:

SZLACHTA MAZOWIECKA

 

SZLACHTA ZIEMI ZAKROCZYMSKIEJ

 

Ziemia Zakroczymska znajdowała się w centrum Mazowsza. Jej obszar wynosił 1155 km2.

W skład ziemi zakroczymskiej wchodziły trzy powiaty - zakroczymski, nowomiejski i serocki, których siedziby znajdowały się w grodach książęcych [królewskich], w Zakroczymiu, Nowym Mieście i Serocku. Jednakże największym i najsłynniejszym grodem tej ziemi był Pułtusk - wspaniała rezydencja biskupów płockich z kapitułą kolegiacką i ze słynnym kolegium jezuickim, do którego uczęszczały rzesze dzieci drobnej szlachty z Ziem Zakroczymskiej, Nurskiej, Różańskiej i Ciechanowskiej.

Na terenie tej ziemi znajdowały się następujące parafie lub ich części: Ciexyn, Dzierżenin, Gąsiorowo, Gzy, Grodziec, Juniec, Kamienica, Klukowo, Chociszewo, Kroczewo, Krysk, Miączyno Małe, Nasielsk [Nosilsk], Nowe Miasto, Pokrzywnica (właściwie Koprzywnica], Pomiechówek [Pomnichowo], Przewodowo, Pułtusk [Pułtowsk], Radzikowo, Serock [Serociec], Smogorzewo, Smoszewo, Szyszki, Winnica, Wrona, Wrońsko, Zakroczym, Zegrze [Zgierz].

Majątki ziemskie położone na wschodniej ścianie Ziemi Zakroczymskiej należały do biskupów płockich. Pozostała część była głównie w rękach zamożnej i średniej szlachty. Drobna szlachta skupiona była w czterech sąsiednich parafiach: Winnica, Klukowo, Gzy i Nasielsk. Znaczna część rodów należała do herbów Junosza i Grabie.

Obecnie drobna szlachta zakroczymska słynie na całą Polskę dzięki serialowi „Złotopolscy”.

Dzieje poszczególnych rodów szlachty zakroczymskiej współcześnie badają następujące osoby:

Jerzy Łempicki, Warszawa [Łempicki] zmarł w 2005 roku.

Marek Minakowski, Kraków [Śmiodowski, Żabicki] office@przodkowie.com

Marcin Mieszkowski, Warszawa [Krzyczkowski, Mieszkowski] marcin.mieszkowski@op.pl

Tadeusz Świerczewski [Świerczewski, Ostrzeniewski] rustejko@wr.home.pl

[Nie stój, nie czekaj, dopisz się do tej listy!!!]

!!!WSZELKIE UZUPEŁNIENIA I SŁOWA OSTREJ KRYTYKI MILE WIDZIANE!!!

SPIS RODÓW ZIEMI ZAKROCZYMSKIEJ

 

nazwisko

oboczność

gniazdo

przysiółki

parafia

herb

przezwisko

Bieliński

Biliński

Bielany

.

Winnica

Jumosza

.

Błędostowski

.

Błędostowo

.

Smogorzewo

Junosza, Ostoja

.

Błędowski

.

Błędowo

Wielkie, Małe

Ciexyn

Nałęcz?

.

Borukowski

.

Borukowo

.

Ciexyn

Junosza

.

Brodowski

.

Brodowo

Wity, Kucze, Wypychy, Żyłki, Baczki, Bombały, Bielany

Winnica

Łada

Kucz, Żyłka, Bombolek

Broliński

Bruliński

Brolino

Średnie, Wielkie, Stolniki, Falkowicze

Klukowo

Pierzchała, Prus

Daczbogowicz, Wawzorkowicz, Komorek, Mysior, Nosal

Burski

.

Borze

Marcisze, Strumiany, Przechy, Staśki, Bielne, Piznaki

Gzy

Jasieńczyk?

Szczepankowicz, Niesporek, Bogusz, Witek

Bylicki

.

Bylice

Wielkie, Gaj

Klukowo

.

Gajowy

Chlewicki

Chlewiecki

Chlewiotki

Wielkie, Małe

Nasielsk

Grabie?

.

Chmielewski

.

Chmielewo

Wielkie, Małe

Klukowo

Gozdawa

Sągieska, Górnicz, Dartyglin

Chociszewski

.

Chociszewo

.

Chociszewo

.

.

Czajkowski

 

Czajki

.

Ciexyn

.

.

Dłutowski

Dłotowski

Dłutowo

Górne, Niższe, Dłutówka

Kamienica

.

.

Dzbański

.

Dzbanice

Wielkie, Małe, Starusze

Dzierżenin

Nałęcz

.

Falbowski

.

Falbogi

.

Kroczewo

.

Lupka, Figurka, Bieżatka

Gadowski

.

Gadowo

.

Ciexyn

.

.

Gawłowski

.

Gawłowo

Wielkie, Małe

Ciexyn

Ostoja?

Pośpiechowicz

Gąsiorowski

.

Gąsiorowo

Kościelne, Małe, Borzymy

Gąsiorowo

Ślepowron?

Puczek

Glinicki

.

Glinice

Wielkie, Małe, Mieścięty, Piecuchy

Winnica

Junosza

Piłka, Pieczuch, Patorka

Głodowski

.

Głodowo

Wielkie, Małe, Glice

Nasielsk

Ostoja

.

Gnatowski

.

Gnaty

Cząstki, Lewiski, Zarazy, Wawrzyki, Bombały, Szczerbaki, Szczepanki, Dziwy, Gromadze, Falki, Wieśniany

Winnica

Łada

Wawrzko, Zaraza, Bronisz, Bembol, Ciborowicz, Pask (Paskowicz), Pękatko, Robak, Smajdo, Cząstek, Falk, Jeż, Zając, Król, Łachan, Pruss, Stuła (Stułka), Dyłek

Godaczewski

.

Godacze

Wielkie, Przeczki, Kłoski, Zalesie

Klukowo

Gozdawa

Niewianka, Pilach

Dunin-Goławiński

.

Goławino

Wola Goławińska

Miączyno Małe

Łabędź

.

Gołębiewski

Gołembiewski

Gołębie

Wielkie, Wyszki, Kubaty

Klukowo

Gozdawa

Mazowczyk

Górecki

.

Górki

Wielkie, Witowice, Gosze, Piotrowicze, Backi

Winnica

.

Kopyto, Obut, Golicz, Kamier, Dupka

Grabski

.

Grabie

.

Nowe Miasto

.

.

Grochowski

.

Grochy

Stara Wieś, Jałbrzyki (Imbrzyki), Mieszki, Chrzczony, Buńsze

Gzy

Lubicz

Mikołajczyk, Bernatowicz, Prokop

Gzowski I

.

Gzowo

Wielkie, Małe, Trzcianka

Dzierżenin

Grabie

Szośnikowicz, Wietrak

Gzowski II

.

Gzy

Kruski

Gzy

Junosza

.

Jabłecki

.

Jabłeczniki

Kamienne, Wielkie

Klukowo

.

.

Janowski

.

Janowo

.

Kroczewo

.

.

Jaskułowski

Jaskłowski

Jaskułowo

.

Nasielsk

.

.

Jurzyński

.

Jurzyno

Gałązki

Klukowo

Grzymała, Junosza

.

Kałęcki

 

Kałęczyno-Łady

.

Gzy

.

.

Kamieński I

Kamiński

Poniaty-Kamionna

.

Winnica

.

.

Kamieński II

Kamiński

Kamienica

Kościelna, Wielka, Mała

Kamienica

.

.

Kączyński

Kąnczyński, Kącyński, Kączeński

Kątne

Wietrzychy

Klukowo

.

Skrzyba, Cygan

Kędzierzawski

.

Kędzierzawice

.

Klukowo

Złotogoleńczyk?

.

Kęsicki

.

Kęse

Panki, Wypychy, Burki, Prusy

Gzy

.

Dzierżkowicz

Kikolski

.

Kikoły

Wola Kikolska

Pomnichowo

.

.

Klukowski

.

Klukowo

Kościelne, Podkule, Kopcie, Śmiary, Jambrzyki, Zdziechy

Klukowo

Gozdawa, Jasieńczyk

.

Komorowski

.

Komorowo

.

Dzierżenin

Ostoja

.

Konarski

.

Konary

.

Ciexyn

.

.

Korycki

.

Koryciska

.

Kroczewo

Pierzchała

.

Kosiorowski

.

Kosiorowo

.

Gąsiorowo

.

.

Koszewski

.

Koszewa

.

Nasielsk

.

.

Kowalewski

.

Kowalewice

.

Klukowo

Junosza

.

Kroczewski

 

Kroczewo

.

Kroczewo

Grabie

.

Krzyszczkowski

Krzyczkowski

Krzyszczki (Krzyczki)

Wielkie, Małe, Żabickie, Karasie, Sumny

Nasielsk

.

Bronisz, Karaś, Więch, Pasek

Kucharski

.

Kuchary

.

Grodziec

Godziemba

.

Lelewski

.

Lelewo

.

Ciexyn

Junosza

.

Łachański

 

Łachany

 

Klukowo

 

 

Łada

.

Łady

Kałęczyno, Krajęczyno

Gzy

Łada

.

Łempicki

Łępicki

Łempice

Wielkie, Małe

Winnica

Junosza

Salicz, Grzegorzowicz, Bąk, Lewisczak

Łosowski

.

Łosowo

.

Pokrzywnica

Szeliga

.

Łuszczewski

.

Łuszczewo

Wola Łuszczewska

Nowe Miasto

Grabie?

.

Małoklęski

Małoklęcki

Małoklęki

.

Wrona

Jastrzębiec

Sołda

Mazowski

Mazewski

Mazowo

Wielkie, Babie

Klukowo

Grabie

Józefowicz

Dunin-Mieczyński

Miączyński

Miączyno

Wielkie, Małe

Miączyno Małe

Łabędź

.

Mierzyński

Mierzeński

Mierzeniec

.

Gzy

Jastrzębiec

.

Mieszkowski

.

Mieszki

Wielkie, Kuligi, Bursy, Zawady, Morki, Leśniki, Gabrzyjały, Morgi

Winnica

Mora

Przybyła, Grabała, Kopeć, Krzczon, Migdał, Michalak, Jęczek, Karpa (Karpik)

Mniszewski

Miszewski

Mniszewo

Wielkie, Średnie

Nowe Miasto

Kościesza

.

Mora

.

Mory

.

Dzierżenin

Mora

.

Naborowski

.

Naborowo

Naborowiec

Kamionna

Ślepowron

.

Nosilski

.

Nasielsk

.

Nasielsk

Prawdzic

.

Noskowski

.

Noskowo

Wielkie, Małe

Kamionna

Łada

.

Obrębski

.

Obrąb

Wielki, Obrąbek

Dzierżenin

Mora

.

Olbrachcicki

.

Olbrachcice

Bieńki

Pułtusk

Grabie

.

Ołdakowski

.

Ołdaki

Reszki, Rafały

Gzy

.

Reszka

Omieciński

.

Omiecino

.

Wrona

Junosza

.

Osiecki I

.

Osiek

.

Juniec

Prawdzic

.

Osiecki II

.

Osiek

Stary, Mały, Wola, Górny

Gzy

Mora, Ostoja

.

Ostrzyniewski

Ostrzeniewski

Ostrzyniewo vel Ostrzeniewo

.

Klukowo

Junosza

Gietka, Cichosz

Pątkowski

.

Pątki

.

Klukowo

.

.

Pieścirocki

Pieściorocki, Pieściorecki. Pieściorowski

Pieścirogi

Wielkie, Morgi, Chlewiotki, Olszyny, Strugi

Nasielsk

Grabie

Szafraniec, Dziedzic

Pijanowski

Pianowski

Pijanowo

Daczki, Pątki, Bargły, Głosy, Michny, Stuski

Klukowo

Junosza

Bargiel, Jóźwik, Smołka

Pniewski

.

Pniewo

.

Nasielsk

Jastrzębiec

.

Pogorzelski

.

Pogorzelec

.

Dzierżenin

Gozdawa

.

Pokrzywnicki

Koprzywnicki

Pokrzywnica

.

Pokrzywnica

Junosza

.

Poniatowski

.

Poniaty

Wielkie, Kęczki, Karasie, Cibory, Duchniki, Kamionna, Jarnułty

Winnica

Junosza

Maruszczyk, Duchnik, Basik, Kęczek, Wietraczyk

Popielski

.

Popielżyno

Wielkie, Małe, Zawady, Górne

Juniec

Bończa

.

Popowski

.

Popowo

.

Nasielsk

Pierzchała

Brezgiel, Soszyc, Kosiorek

Prusinowski

.

Prusinowice

Jurki

Klukowo

.

Jurkowicz

Przybojewski

.

Przybojewo

.

Kamionna

.

.

Przyborowski

.

Przyborowice

Dolne, Górne, Pełki, Radwany

Wrońsko

Prawdzic

Pszonka, Kosmek

Psucki

.

Psucino

Wola Psucka

Pomnichowo

Grabie

.

Rostkowski

.

Rostki

.

Nowe Miasto

Szeliga

Gajda, Gawełek, Szeliga, Czarach

Skaszewski

.

Skaszewo

.

Szyszki

Grabie

.

Skoroszewski

.

Skorosze

Wielkie, Małe

Winnica

.

Słonka, Latoszek

Słończewski

.

Słończewo

Gotardy, Rybusy, Kościesze, Sędzimiry, Dziki, Śmiotanki

Szyszki

Kościesza

Dzierżek, Subda, Biernat, Kulan, Siano, Szlęga, Dziono, Dobek

Słostowski

.

Słostowo

.

Klukowo

Modzela?

.

Smogorzewski

.

Smogorzewo

Kościelne, Wielkie, Kaspry, Pańskie, Szlacheckie

Smogorzewo

Junosza

Błonak

Dunin-Smoszewski

.

Smoszewo

.

Smoszewo

Łabędź

.

Smólski I

.

Smólsko

.

Wrona

Jastrzębiec

.

Smólski II

.

Smoły

.

Kroczewo

Grzymała

.

Sobolewski

.

Sobole

.

Kroczewo

Łada?

.

Stpicki

.

Stpice

Wielkie, Szeligi, Minory

Klukowo

Szeliga

.

Stróżewski

.

Stróżewo

.

Wrońsko

Prawdzic

.

Strubiński

.

Strubiny

.

Zakroczym

.

.

Szczawiński

.

Szczawino

.

Nowe Miasto

.

Skarbnik

Szczurowski

.

Szczurowo

.

Grodziec

.

.

Szczypierski

.

Szczypierno

.

Pomnichowo

Grabie

Kożuch

Ślubowski

.

Ślubowo

Kałęczyno, Krawicze

Klukowo

.

.

Śmiodowski

Smłodowski

Śmiodowo

.

Ciexyn

Jastrzębiec

.

Świerczewski

.

Świercze

Silki, Koty, Wochny, Bombały, Wielkie, Klimki, Kurki, Olki

Klukowo

.

Silak, Wochna, Piasta, Sikora, Bemboł

Świerkowski

.

Świerkowo

.

Klukowo

Grabie

.

Świeszewski

.

Świeszewo

1) Małe, Falkowice, 2) b.n.

1) Klukowo, 2) Dzierżenin

Grabie

.

Tąszewski

Tońszewski

Tąszewo

.

Gzy

.

.

Wilamowski

.

Wilamy

.

Wrona

Grzymała?

.

Wojnowski

.

Wojny

.

Kroczewo

.

Jarosz

Wojszczycki

.

Wojszczyce

.

Kroczewo

.

Koziołek

Wyrzykowski

.

Wyrzyki

Odoje, Wielkie, Gosie, Pękale, Wysony, Małe, Podleśne, Gałązki

Klukowo

.

Odoj, Dziubeł, Matysek, Klimek, Szwed

Wysocki

.

Wysoce

Bartosze, Stara Wieś

Gzy

.

.

Zabłocki

.

Zabłocie

.

Serock

Łada

.

Zakobielski

.

Zakobiel

Wielka, Mała

Ciexyn

Ostoja

.

Zaleski-Grzymała

.

Zalesie

Grzymały

Gzy

Grzymała

.

Zaleski-Lenk

.

Zalesie

Lenki, Paczuski, Kościesze

Przewodowo

Kościesza

Kawałek

Zaleski

.

Zalesie

Wola Zaleska

Serock

Łada

Słonka, Walendzik, Wylam

Załuski

.

Załuski

.

Kroczewo

Kościesza

Patora, Chudzik

Zaremba

.

Zaremby

Wielkie, Małe

Kroczewo

Zaremba

Kurzyk, Markowicz

Zawistowski

.

Zawisty

Wielkie, Średnie, Gostki

Klukowo

Łada

Smoła

Zdunowski

.

Zdunowo

.

Kamienica

Jastrzębiec

Kuńda, Markowicz, Grad, Piotrowicz, Ziemakowicz

Zgierski

.

Zegrze

Wola Zgierska

Zegrze

Nieczuja?

.

Złotopolski

.

Złotopolice

Górne, Dolne

Kamionna

Nałęcz

Reyko

Żabicki

.

Żabiczyno

.

Nasielsk

Prawdzic

.

Żebrowski

.

Żebry

Falbogi, Włosty, Tarały, Wiawaki, Sobki, Daćbogi, Wiatraki, Sławki

Gzy

Jasieńczyk

Żóraw, Bolesta, Kotus, Garbacik, Baranek, Włost, Jajko, Kieczyk

Żeromski

.

Żeromino

1) Serwatki, Wielkie, Wypychy, 2) b.n.

1) Gzy, 2) Kamionna

Złotogoleńczyk

Karcz

Żołędowski

.

Żołędowo

.

Ciexyn

Nałęcz

.

 

Źródła:

AGAD, Archiwum Skarbu Koronnego, sygn.66.

AGAD, zakroczymskie grodzkie wieczyste.

AGAD, nowomiejskie ziemskie wieczyste.

Regestr pogłównego prowincji wielkopolskiej w 1676 r., Biblioteka Narodowa, Mf.1856.

Franciszek Czajkowski "Regestr diecezjów", ok.1781, Biblioteka Narodowa, Mf.7679.

Bartosz Paprocki "Herbarz rycerstwa polskiego", Kraków 1584.

Kacper Niesiecki "Herbarz Polski", wydanie II, Lipsk 1839-1845.

Wojciech W. na Wielądkach Wielądko "Heraldyka czyli opisanie herbów szlachty polskiej", Warszawa 1792-1798.

Adam Boniecki "Herbarz Polski", Warszawa 1899-1913.

Seweryn hr. Uruski "Rodzina. Herbarz szlachty polskiej", Warszawa 1904-1938.

Teki Włodzimierza Dworzaczka 1.2.0. CD-ROM, Kórnik 1997.

„Słownik geograficzny Królestwa Polskiego", Warszawa 1880-1902.