Suplement do dyplomu

1. Co to jest suplement do dyplomu?

Suplement do Dyplomu jest dokumentem wynikającym bezpośrednio z "Konwencji o Uznawalności Kwalifikacji Związanych z Uzyskaniem Wyższego Wykształcenia w Europie" przyjętej w Lizbonie w 1997 roku, tzw. Konwencji Lizbońskiej1, a w szczególności artykułów: III, IV, VI, VIII, IX, oraz Deklaracji Bolońskiej z czerwca 1999 roku. Opracowanie i wprowadzenie do szkół wyższych tego dokumentu jest konieczne z uwagi na szereg czynników współczesnego świata, do których zaliczyć można między innymi:

  • ciągłe pojawianie się specjalistów z nowych, coraz węższych dziedzin, będących efektem dynamicznego rozwoju nauki i techniki,
  • ciągłe zmiany struktury systemów edukacji oraz systemów zdobywania wykształcenia i kwalifikacji wymuszane zachodzącymi przemianami politycznymi i ekonomicznymi,
  • wzrost mobilności społeczeństw związany z jednoczeniem się Europy.
  • Wszystkie wyżej wymienione czynniki przemawiają za koniecznością wprowadzenia jednolitego dokumentu, który pozwoliłby na dokonanie prawidłowej oceny wykształcenia i kwalifikacji absolwentów szkół wyższych. Posiadane dyplomy nie gwarantują bowiem właściwej oceny poziomu wykształcenia i kwalifikacji, gdyż nie zawierają pełnej, szczegółowej informacji. Dyplomy nie zawierają żadnych dodatkowych informacji odnośnie zdobytych uprawnień zawodowych, stosowanej skali ocen, itp. Ponadto, często obserwuje się błędną interpretację nazw i stopni wykształcenia zdobywanego w poszczególnych krajach, konflikty terminologii, skali ocen, itp.

    Suplement do Dyplomu winien dostarczyć obiektywnych i pełnych informacji o absolwentach wyższych uczelni, dzięki czemu stanowić będzie pomoc w lepszym zrozumieniu oraz sprawiedliwym uznaniu posiadanego poziomu wykształcenia, kwalifikacji akademickich i zawodowych w kraju i za granicą (dyplomów, stopni naukowych, świadectw itd.). Musi zawierać opis rodzaju, poziomu i statusu odbytych studiów przez osobę wymienioną w oryginalnym dyplomie, do którego Suplement jest dołączony. Opis ten nie może zawierać żadnych sądów wartościujących, stwierdzeń o równoważności lub sugestii dotyczących uznania kwalifikacji, a jedynie informacje ułatwiające podjęcie decyzji odnośnie dopuszczenia do studiów na odpowiednio wyższym poziomie, jak również przyjęcia do pracy.

    Opracowanie Suplementu do Dyplomu było zadaniem grupy roboczej powołanej w wyniku wspólnej inicjatywy Komisji Europejskiej, Rady Europy i UNESCO/CEPES w grudniu 1996 r. W jej skład weszli specjaliści ds. uznawalności wykształcenia, przedstawiciele instytucji szkolnictwa wyższego oraz przedstawiciele trzech organizacji, które zainicjowały projekt. Grupą kierowała Pani Jette Kirstein z duńskiego ENIC2/NARIC3. Wstępną wersję suplementu zredagował prof. Stephen Adams z University of Westminster w Anglii. W lutym 1997 r., w ostatnim etapie opracowywania ostatecznej formy Suplementu do Dyplomu, skład grupy roboczej został poszerzony o przedstawicieli Konferencji Rektorów z państw członkowskich UE oraz państw stowarzyszonych. Zadaniem poszerzonej grupy roboczej były prace w ramach projektu pilotażowego, celem którego była:

  • ocena proponowanej wstępnej formy suplementu,
  • opracowanie testowych suplementów zgodnie ze wstępną wersją suplementu,
  • ocena opracowanych testowych suplementów.
  • W sumie w pracach projektu pilotażowego uczestniczyło 60 instytucji w tym przedstawiciele ośrodków akademickich4 oraz przedstawiciele pracodawców. Prace projektu pilotażowego trwały od września 1997 do maja 1998 r. W ramach prac projektu pilotażowego członkowie poszerzonej grupy roboczej przetestowali wstępną wersję Suplementu do Dyplomu. W tym celu opracowano 93 suplementy testowe w 31 ośrodkach akademickich wchodzących w skład grupy pilotażowej (każdy ośrodek opracował 3 suplementy). Opracowane testowe suplementy zostały następnie poddane ocenie przez członków grupy pilotażowej oraz przedstawicieli wybranych instytucji (ENIC/NARIC, przedsiębiorcy, pracodawcy). Ocenie poddano dyplomy obejmujące różne kierunki (m.in. architekturę, inżynierię, nauki humanistyczne, chemię, biologię, biznes, informatykę, itp.) oraz różne poziomy wykształcenia (studia licencjackie, inżynierskie, magisterskie i doktoraty). Członkowie grupy pilotażowej dokonali oceny formy suplementu poprzez odpowiednio przygotowaną ankietę. Odpowiedzi na pytania zawarte w ankiecie pozwoliły na wprowadzenie poprawek oraz opracowanie ostatecznej formy suplementu.

    Równocześnie, członkowie grupy pilotażowej dokonali oceny czytelności i przydatności suplementu przy podejmowaniu decyzji odnośnie przyjęcia na dalsze studia lub do pracy na określonym stanowisku, absolwenta legitymującego się odpowiednim dyplomem oraz załączonym suplementem. Z przeprowadzonej ankiety wynika, że 96% wszystkich suplementów dało podstawę do podjęcia ostatecznej decyzji odnośnie akceptacji bądź odrzuceniu aplikacji kandydata. Uzyskane w wyniku tej ankiety wnioski świadczą jednoznacznie o przydatności suplementu w ocenie kwalifikacji i poziomu wykształcenia absolwenta i mogą stanowić duże ułatwienie przy podejmowaniu decyzji odnośnie zatrudnienia, jak również podejmowania dalszych studiów.

    Głównym wnioskiem wynikającym z prac nad projektem pilotażowym jest bardzo wyraźne poparcie pomysłu wdrożenia Suplementu do Dyplomu - 98% uczestników projektu pilotażowego wskazało, że "warto wprowadzić suplement". Analiza wyników przeprowadzonych ankiet pozwala na sformułowanie następujących wniosków odnośnie ostatecznej formy Suplementu do Dyplomu oraz zasad jego wdrażania w poszczególnych krajach:

    Pełny tekst raportu końcowego grupy roboczej opracowującej Suplement do Dyplomu jest dostępny na stronach www pod adresem :http://www.aic.lv/ds lub http://www.cepes.ro

    2. Struktura suplementu

    Formularz Suplementu do Dyplomu w swojej ostatecznej formie składa się z preambuły wyjaśniającej istotę tego dokumentu oraz 8 sekcji zawierających między innymi informacje dotyczące: posiadacza dyplomu, poziomu wykształcenia, treści studiów i zdobytych ocen, zdobytych uprawnień oraz systemu szkolnictwa krajowego. Pełną strukturę Suplementu przedstawiono na rysunku 1.

    Ze względu na fakt, że głównym założeniem Suplementu do Dyplomu jest jego czytelność i jednoznaczność, koniecznym jest opracowanie szczegółowej instrukcji jego wypełniania oraz słownika używanych terminów.

    Polską wersję Suplementu do Dyplomu opracowaną w języku polskim przez Biuro Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej wraz z przykładowo wypełnionym przez Autora suplementem można znaleźć na stronie www pod adresem: http://www.warman.com.pl/~socrates/naric

    3. Aktualny stan wdrażania suplementu do dyplomu

    Aktualnie, Suplement do Dyplomu wprowadziło już kilka krajów europejskich. Do jednych z pierwszych należy Belgia, która w 1996 roku wprowadziła przepis o obowiązku wydawania dyplomów łącznie z suplementem. Dokument ten stanowił inspirację do podjęcia prac nad wspólną formą Suplementu do Dyplomu dla całej Europy. Suplement wydawany jest również w Rosji, Włoszech, Finlandii i w Republice Czech. Kraje te nie mają jednak jednolitych zasad wydawania suplementu i najczęściej korzystają z własnych wzorców tego dokumentu. Nie wszędzie suplement wydawany jest automatycznie.

    Kraje europejskie, sygnatariusze Konwencji Lizbońskiej z 1997 roku oraz Deklaracji Bolońskiej z czerwca 1999 roku, winny wprowadzić Suplement do Dyplomu jako obowiązujący, wydawany łącznie z dyplomem ukończenia szkoły wyższej. W Polsce brak jest uregulowań prawnych oraz organizacyjnych odnośnie wprowadzenia Suplementu do Dyplomu. Obserwuje się jednak wzrost zainteresowania Suplementem zarówno pośród przedstawicieli administracji uczelni wyższych jak również samych studentów. Jest to efektem coraz szerszej wymiany międzynarodowej w ramach istniejących programów europejskich oraz rosnącej mobilności absolwentów uczelni krajowych, którzy podejmują studia lub pracę za granicą.

    W wyniku rosnącego zainteresowania zagadnieniem Suplementu do Dyplomu, w dniu 16 maja 2000 roku odbyło się w Warszawie Seminarium pt.: "Suplement do Dyplomu jako promocja kwalifikacji absolwentów i realizacja postanowień Konwencji Lizbońskiej o uznawalności wykształcenia w regionie Europy" zorganizowane przez Biuro Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej. W Seminarium udział wzięli rektorzy i przedstawiciele rektorów wszystkich państwowych i niepaństwowych szkół wyższych, przedstawiciele urzędów centralnych sprawujących pieczę nad szkolnictwem wyższym oraz przedstawiciele organizacji pracodawców i organizacji studenckich. W podsumowaniu dyskusji nad zagadnieniem wprowadzenia Suplementu do Dyplomu, przyjęto wniosek Biura Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej o uruchomieniu projektu pilotażowego. Projekt pilotażowy ma na celu określenie warunków organizacyjnych, technicznych i prawnych potrzebnych do wprowadzenia Suplementu w Polsce, przy uwzględnieniu wzoru wypracowanego przez grupę roboczą Komisji Europejskiej, Rady Europy oraz UNESCO/CEPES. Udział w pracach projektu pilotażowego mogły zadeklarować wszystkie zainteresowane problemem Suplementu uczelnie państwowe i niepaństwowe lub poszczególne wydziały szkół wyższych. Do prac w ramach projektu pilotażowego zgłosiło się pięć Wydziałów naszej Uczelni:

    Projekt pilotażowy obejmie przygotowanie i wystawienie w 2001 roku suplementów absolwentom Wydziałów, które zadeklarowały swój udział w projekcie. Zebrane wnioski wynikające z prac nad wystawianiem suplementów pilotażowych pozwolą na wypracowanie odpowiednich wytycznych oraz mechanizmów związanych z wydawaniem suplementu, a w szczególności dotyczących technicznej, prawnej i organizacyjnej strony wystawiania, finansowania, tłumaczenia na język angielski, itp. Koordynacją prac projektu pilotażowego w skali kraju zajmuje się Biuro Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej. Pełną informację na temat Suplementu do Dyplomu oraz przebiegu prac w ramach projektu pilotażowego można znaleźć na stronie www pod adresem: http://www.warman.com.pl/~socrates/naric

    dr hab. inż. Jan Kusiak

    Jan Kusiak - Akademia Górniczo-Hutnicza im. St. Staszica w Krakowie Wydział Metalurgii i Inżynierii Materiałowej tel.: (12) 617 35 08 e-mail: kusiak@metal.agh.edu.pl

    Literatura

    1. Suplement do Dyplomu. red.: Biuro Uznawalności Wykształcenie i Wymiany Międzynarodowe. Warszawa, 2000.
    2. Konwencja Lizbońska. http://conventions.coe.int
    3. Working Party Report. http://www.aic.lv/ds/aboutwp.htm
    Przypisy
    1. Pełny tekst Konwencji Lizbońskiej jest dostępny na stronie www: http://conventions.coe.int
    2. ENIC - European National Information Centre on Academic Recognition and Mobility - Europejska sieć krajowych ośrodków informacji nt. uznawalności wykształcenia do celów akademickich i mobilności środowisk akademickich (Rada Europy/UNESCO). W Polsce funkcje ośrodka ENIC pełni Biuro Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej, adres: 00-375 Warszawa, ul. Smolna 13, tel./fax: (22) 828 81 61.
    3. NARIC - National Academic Recognition Information Centre - krajowe ośrodki informacji nt. uznawalności akademickiej (Unia Europejska i Europejski Obszar Gospodarczy).
    4. Autor był członkiem poszerzonej grupy roboczej i uczestniczył w pracach projektu pilotażowego.
    Artykuł ukazał się w "BIP" nr 81-82, sierpień - wrzesień 2000.

    Rys. .1 Struktura Suplementu do Dyplomu

    1. Informacje o posiadaczu dyplomu

    1.1. Nazwisko:
    1.2. Imię (imiona):
    1.3. Data urodzenia (dzień, miesiąc, rok):
    1.4. Numer identyfikacyjny lub kod studenta (Nr albumu):

    2. Informacje o dyplomie

    2.1. Nazwa kwalifikacji (tytuł zawodowy, stopień naukowy, w oryginalnym brzmieniu):
    2.2. Kierunek studiów i - o ile to możliwe - specjalizacja:
    2.3.. Nazwa i status instytucji przyznającej kwalifikacje (w oryginalnym brzmieniu):
    2.4. Nazwa i status instytucji prowadzącej studia (o ile różni się od 2.3, w oryginalnym brzmieniu):
    2.5. Język (języki) wykładowy/egzaminów:

    3. Informacje o poziomie wykształcenia

    3.1. Poziom posiadanego wykształcenia:
    3.2. Czas trwania studiów według programu:
    3.3. Warunki przyjęcia:

    4. Informacje o treści studiów i osiągniętych wynikach

    4.1. Tryb studiów:
    4.2. Wymagania programowe:
    4.3. Szczegóły dotyczące programu (np. składowe programu) oraz indywidualne osiągnięcia, uzyskane oceny/punkty kredytowe (jeśli ta informacja znajduje się w indeksie, powinna być tutaj zamieszczona):
    4.4. System ocen i - o ile to możliwe - sposób ich przyznawania:
    4.5. Ocena ogólna (w oryginalnym brzmieniu):

    5. Informacje o uprawnieniach posiadacza dyplomu

    5.1. Dostęp do dalszych studiów:
    5.2. Uprawnienia zawodowe (o ile to możliwe):

    6. Dodatkowe informacje

    6.1. Dodatkowe informacje:
    6.2. Dalsze źródła informacji:

    7. Poświadczenie suplementu

    7.1. Data:
    7.2. Podpis:
    7.3. Stanowisko:
    7.4. Oficjalny stempel lub pieczęć:

    8. Informacje o krajowym systemie szkolnictwa wyższego (jednolity dla wszystkich uczelni w kraju)